
Megaprojekty czy megaporażki? Polska buduje za biliony, ale Furgalski ostrzega
Polska planuje inwestować niemal dwa biliony złotych w wielkie projekty do 2040 roku, ale państwowa biurokracja i przewlekłe procedury powodują opóźnienia i straty dla budżetu.
Polska ma ambicję znaleźć się w gronie największych gospodarek świata na stałe. Do 2040 roku wartość planowanych wielkich inwestycji transportowych, energetycznych i przemysłowych może sięgnąć niemal dwóch bilionów złotych. Jednak największym zagrożeniem dla tych planów nie jest brak pieniędzy, lecz państwowa biurokracja i przewlekłość procedur.
Żelazne prawo megaprojektów
Ekonomista Bent Flyvbjerg sformułował tzw. żelazne prawo megaprojektów, które mówi, że wielkie inwestycje niemal zawsze kosztują więcej, niż zakładano, powstają z opóźnieniem i przynoszą mniejsze korzyści. – Niestety, to żelazne prawo sprawdza się w Unii Europejskiej – przyznaje Adrian Furgalski, prezes Zespołu Doradców Gospodarczych TOR.
Niestety, to żelazne prawo sprawdza się w Unii Europejskiej
Przetargi blokują inwestycje
Skala problemu jest ogromna. W 2019 roku do Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło niespełna 2700 odwołań. W 2025 roku było ich już 5986. Jednocześnie odsetek spraw rozpatrywanych w ustawowym, 15-dniowym terminie spadł z blisko 80 do 11 procent.
– Ponieważ dzisiaj to jest bardzo tani instrument, to czy ktoś jest przekonany, że ma rację, pół racji, czy w ogóle nie będzie miał racji, ale dla zasady idzie do KIO – tłumaczy prezes ZDG TOR. Przykładem jest odcinek kolejowy między Białymstokiem a Ełkiem, gdzie od ogłoszenia przetargu do podpisania umowy minęło 18 miesięcy.
CPK znowu łapie opóźnienia
Pierwotnie zakładano, że do czerwca zostaną ogłoszone wszystkie przetargi na sześć odcinków pierwszej części kolejowego „Y” między Warszawą, planowanym lotniskiem i Łodzią. Tymczasem uruchomiono zaledwie dwa postępowania. – Już widać, że przynajmniej na takim etapie samych procedur mamy rok w plecy – ocenia Furgalski.