"Etatowcy wypadną z klasy średniej". Ekspert o podatkowej reformie [WYWIAD] - Forbes
Rząd wprowadził zmiany w PIT, CIT, daninie solidarnościowej i ryczałcie, które według eksperta przenoszą ciężar podatkowy, ale nie reformują systemu.
Obecne zmiany to przyszycie kolejnej łatki do i tak już skomplikowanego systemu. Jeśli przez kolejne 3–4 lata nic się nie zmieni, z dwóch warstw klasy średniej zostanie jedna: ta na B2B. Etatowcy zubożeją i wypadną z niej – ocenia dr Jarosław Klepacki, zarządzający ryzykiem finansowym.
Rząd zmienia jednocześnie PIT, CIT, daninę solidarnościową i ryczałt. W założeniach zyskać mają przede wszystkim etatowcy, dla których pierwszy próg rośnie ze 120 do 130 tys. zł, a od dochodów między 130 a 150 tys. zł zapłacimy 24 zamiast 32 proc. Ministerstwo Finansów szacuje, że skorzysta około 3,5 mln osób, można zyskać 3,6 tys. zł rocznie.
Realna strata
Jako etatowcy cieszymy się z tego, co „dostaliśmy”. Tylko że to jest bardzo marna rekompensata wobec tego, co realnie straciliśmy w ostatnich latach. Skumulowana inflacja wyniosła od 2022 r. ponad 41 proc. To realna strata wynikająca wyłącznie z utraty wartości pieniądza.
Liczba Polaków w drugim progu podatkowym wzrosła ponad trzykrotnie: z 738 tys. w 2022 r. do 2,41 mln w 2025 r. – to już blisko 10 proc. spośród podatników na skali. Próg 120 tys. zł skurczył się z 1,58 do 1,06 średniej krajowej.
Obecne zmiany to przyszycie kolejnej łatki do i tak już skomplikowanego systemu. Jeśli przez kolejne 3–4 lata nic się nie zmieni, z dwóch warstw klasy średniej zostanie jedna: ta na B2B. Etatowcy zubożeją i wypadną z niej.
Brak reformy
Gdyby próg 120 tys. zł był co roku waloryzowany o inflację z poprzedniego, w 2026 r. wynosiłby 164,1 tys. zł, a od 2027 r. – blisko 170 tys. zł. Z powodu jego zamrożenia osoby zarabiające więcej zapłaciły w latach 2023–2026 łącznie około 26,6 tys. zł dodatkowego podatku, z czego 8,8 tys. zł w samym 2026 r.
Tymczasem, uchwalona przez Sejm nowelizacja na 2027 r. zmniejsza to obciążenie takim podatnikom maksymalnie o 3,6 tys. zł rocznie. Minister finansów Andrzej Domański sam mówił, że z perspektywy budżetu te zmiany są neutralne.
Na prawdziwą reformę mogliśmy liczyć w 2023 r., ale nie teraz. Bo jeśli chodzi o kondycję budżetu i zadłużenie, byliśmy w lepszym miejscu niż dziś, gdy jesteśmy objęci procedurą nadmiernego deficytu.
Rozwarstwienie klasy
Klasa średnia rozwarstwiła się na dwie grupy. Pierwsza to specjaliści w sektorze publicznym i w korporacjach, czyli etatowcy. Płacą pełne obciążenia: PIT w skali progresywnej, 9 proc. składki zdrowotnej i ZUS od wynagrodzenia.
Druga grupa to osoby na jednoosobowej działalności, na ryczałcie albo podatku liniowym. Składki na ZUS płacą od zadeklarowanej podstawy – zwykle najniższej dopuszczalnej – a składkę zdrowotną zależną od formy opodatkowania. W Polsce odsetek pracujących na własny rachunek wynosi 18–20 proc. wszystkich pracujących.
Od 2027 r. ryczałt będzie dostępny tylko dla tych, których przychód w poprzednim roku nie przekroczył 250 tys. euro. Według Ministerstwa Finansów obniżenie limitu ryczałtu ma przynieść budżetowi 3,3 mld zł w 2027 r. oraz 4 mld zł w 2028 r.