Mniej sodu, więcej potasu. Czy taka sól może ratować życie?
Nowe badanie wykazało, że zastąpienie zwykłej soli mieszanką z potasem mogłoby co roku uniknąć niemal 3 milionów zgonów na świecie.
Naukowcy z The George Institute for Global Health oszacowali, że zastąpienie zwykłej soli mieszanką zawierającą 75% chlorku sodu i 25% chlorku potasu mogłoby co roku uniknąć około 2,96 miliona zgonów i 10,17 miliona nowych przypadków chorób sercowo-naczyniowych oraz przewlekłej choroby nerek. Analiza uwzględniła dane dotyczące 4,6 miliarda osób ze 193 krajów.
Według Światowej Organizacji Zdrowia dorosły człowiek powinien spożywać mniej niż pięć gramów soli dziennie, czyli mniej więcej jedną płaską łyżeczkę. Tymczasem w Polsce średnie spożycie soli w 2024 roku oszacowano na 8,3 grama na osobę dziennie, co jest znacznie powyżej zaleceń WHO.
Badania nad solą potasową
Wyniki nowej analizy opublikowano 4 listopada w czasopiśmie naukowym „Nature Health”. Naukowcy sprawdzili pięć scenariuszy, obejmujących między innymi zmianę soli używanej w domach, w żywności przetworzonej i restauracjach oraz wśród osób z nadciśnieniem.
W badaniu klinicznym „Salt Substitute and Stroke Study” (SSaSS) opublikowanym w 2021 roku w „The New England Journal of Medicine” uczestniczyło niemal 21 tysięcy mieszkańców chińskich wsi. U osób stosujących sól wzbogaconą potasem ryzyko udaru było o 14 procent niższe, poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych o 13 procent niższe, a ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny o 12 procent niższe.
Spożywanie zbyt dużej ilości sodu i zbyt małej ilości potasu to dobrze poznane przyczyny wysokiego ciśnienia tętniczego.
Kto powinien uważać?
Więcej potasu w diecie nie dla wszystkich oznacza korzyści zdrowotne. U osób z zaburzonym funkcjonowaniem nerek nadmiar potasu może prowadzić do hiperkaliemii, czyli zbyt wysokiego stężenia potasu we krwi, co w ciężkich przypadkach grozi niebezpiecznymi zaburzeniami rytmu serca.
Na zawartość potasu w diecie powinny uważać również osoby przyjmujące niektóre leki stosowane między innymi w leczeniu nadciśnienia i niewydolności serca. Naukowcy oszacowali, że wśród osób z przewlekłą chorobą nerek mogłoby dochodzić do około 100 tysięcy zgonów rocznie związanych z hiperkaliemią.
Osoby z zaawansowaną chorobą nerek lub przyjmujące leki wpływające na stężenie potasu powinny skonsultować się z lekarzem przed taką zmianą.
Zalecenia WHO
W styczniu 2025 roku Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała wytyczne dotyczące zamienników soli o obniżonej zawartości sodu. WHO sugeruje, aby dorośli rozważali zastąpienie soli kuchennej odpowiednikiem zawierającym potas, ale z wyłączeniem osób z chorobami nerek, dzieci i kobiet w ciąży.
Badacz zaznacza też konieczność zwiększenia produkcji chlorku potasu, aby sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu.
WHO nadal zaleca przede wszystkim ograniczanie ilości soli w diecie. Zamiennik wzbogacony potasem może w tym pomóc, o ile nie ma przeciwwskazań do jego stosowania.