Zmiany w fundacji rodzinnej. Teraz ruch należy do prezydenta [KOMENTARZ]
5 listopada 2026 r. Sejm uchwalił nowelizację przepisów podatkowych dotyczących fundacji rodzinnych, która trafi teraz na biurko prezydenta Karola Nawrockiego.
Rok temu prezydent zawetował ustawę zaostrzającą zasady opodatkowania fundacji rodzinnych, argumentując, że była to zbyt wcześnie ocena nowej instytucji. Dziś sytuacja wygląda inaczej – po trzech latach obowiązywania ustawy i roku debaty publicznej wiadomo znacznie więcej. Fundacja rodzinna okazała się sukcesem, ale stworzyła też problemy, które ustawodawca nie może ignorować.
Sukces z problemami
Twórcy ustawy z 2023 r. chcieli zatrzymać w Polsce rodzimy kapitał i ułatwić sukcesję przedsiębiorstw. Praktyka pokazała jednak, że część podatników używa fundacji głównie do agresywnej optymalizacji podatkowej, a nie do przekazywania firm kolejnym pokoleniom. Powstają fundacje bez związku z sukcesją, które służą sprzedaży firm i kumulowaniu aktywów.
We wrześniu 2026 r. Rada Ministrów opublikowała pierwszy przegląd funkcjonowania ustawy. Wyniki są jednoznaczne: do Polski powstało już ponad 8 tys. fundacji rodzinnych. W 2025 r. wykazały one 25,3 mld zł przychodów i 15,3 mld zł dochodów zwolnionych od podatku, głównie z uczestnictwa w spółkach i obrotu papierami wartościowymi.
Straty budżetu
Ministerstwo Finansów przeprowadziło symulację, pokazującą, że gdyby te same dochody podlegały standardowemu opodatkowaniu CIT, wpływy do budżetu wyniosłyby w 2025 r. ponad 2,9 mld zł. Tymczasem rzeczywiste wpływy z CIT od fundacji rodzinnych wyniosły tylko około 143 mln zł netto.
Problem polega na tym, że fundacje wykorzystują mechanizm odraczania opodatkowania poprzez niewypłacanie świadczeń beneficjentom i reinwestowanie środków. Co więcej, na koniec 2025 r. zagraniczne aktywa fundacji rodzinnych wynosiły 6,4 mld zł i najprawdopodobniej przekroczą 10 mld zł na koniec 2026 r.
Decyzja prezydenta
Fundacja rodzinna jest zbyt ważna, by być przedmiotem ideologicznego sporu między państwem a biznesem. Dlatego potrzebuje stabilnych, jednoznacznych podstaw prawnych, społecznej akceptacji i politycznego konsensusu.
Przeciwnicy zmian argumentują, że prezydent powinien być konsekwentny i podtrzymać stanowisko sprzed roku. Jednak konsekwencja nie polega na ignorowaniu faktów. Prezydent wielokrotnie podkreślał znaczenie polskich firm rodzinnych dla gospodarki. Podpisanie ustawy dałoby sygnał, że zależy mu na trwałym funkcjonowaniu tej instytucji.