
Orlen, Siemens, Shell, ASML i kto jeszcze? Najwięksi z największych w giełdowych indeksach - Bankier.pl
WIG20 osiągnął historyczny szczyt w październiku 2026 r., wzrastając o 220 proc. od dna bessy w 2022 r., głównie dzięki popytowi na akcje Orlenu, które mają największy udział w portfelu indeksu.
Od dna ostatniej bessy, czyli października 2022 r. WIG20 wzrósł o 220 procent. Meldując się pod koniec października 2026 r. na historycznym szczycie. W podobnym czasie kurs Orlen do swojego historycznego szczytu, który wypadł zaledwie miesiąc wcześniej, we wrześniu urósł o ponad 226 proc. Nie da się rozpatrywać hossy indeksu polskich blue chipów bez zauważania popytu na Orlenu, które mają największy udział w całym portfelu najdroższych i najpłynniejszych spółek polskiej giełdy.
Udział Orlenu w WIG20 to po ostatniej rewizji kwartalnej maksymalne 15 proc. tyle samo co banku PKO BP. Podobnie jak w przypadku większości najważniejszych europejskich indeksów giełdowych WIG20 wykorzystuje metodologię ważenia spółek według kapitalizacji rynkowej skorygowanej o akcje znajdujące się w wolnym obrocie.
Różnice między rynkami
Porównanie europejskich indeksów blue chips pokazuje, że koncentracja kapitałowa przybiera różne formy. Na jednym biegunie znajdują się rynki o niskiej i zrównoważonej koncentracji, takie jak brytyjski FTSE 100, francuski CAC 40 czy szwedzki OMXS30. W Londynie lider wagi – bank HSBC – skupia wokół siebie obecnie 9,84% portfela.
Na drugim biegunie sytuują się indeksy charakterystyczne dla bardzo wysokiej koncentracji. Najbardziej wyrazistym przykładem jest węgierski indeks BUX, stanowiący podręcznikową anomalię oligopolistyczną. OTP Bank samodzielnie kontroluje tam aż 44,58% całkowitej wagi benchmarku.
Polski WIG20 w europejskim kontekście
Pomiędzy tymi skrajnościami plasuje się szeroka grupa rynków o podwyższonej koncentracji, do której należy polski WIG20 obok indeksów takich jak niemiecki DAX, holenderski AEX czy szwajcarski SMI. W polskim WIG20 akcje spółek Oren oraz PKO BP mają po 15% udziału każda, generując łączny udział na poziomie 30,00%.
Zbliżony poziom koncentracji wykazuje holenderski AEX, gdzie półprzewodnikowy gigant ASML (16,9%) tworzy z koncernem Shell (14,8%) układ skupiający 31,7% portfela. Z kolei w szwajcarskim SMI, farmaceutyczny duopol Roche (18,28%) i Novartis (16,48%) skupia 34,76% wagi.
Przyczyny koncentracji
Na poziom koncentracji indeksów wpływają przede wszystkim trzy czynniki: wielkość i struktura rynku, struktura sektorowa gospodarki oraz z góry narzucone limity wagowe. Mniejsze giełdy mają często mniej dużych i płynnych emitentów, co zwiększa znaczenie największych spółek.
Na rynkach, na których dominują banki, przedsiębiorstwa energetyczne lub spółki surowcowe, indeksy mogą wykazywać podwyższoną ekspozycję na określone czynniki makroekonomiczne. Zmiany cen surowców czy stóp procentowych mogą wpływać na znaczną część benchmarku jednocześnie.
Limity nie eliminują koncentracji, jedynie ograniczają udział największego emitenta. WIG20, DAX, OMXS30 stosują limit 15% dla pojedynczej spółki, podczas gdy w szwajcarskim SMI obowiązuje limit 18%. Wzrost popularności funduszy ETF opartych na replikacji indeksu gwarantuje spółkom ciągły popyt.