Cztery chińskie koncerny zbrojeniowe ze spadkiem przychodów
Pomimo rosnących wydatków na obronność, chińskie firmy zbrojeniowe notują spadki przychodów, co wynika z reform cenowych i czystek antykorupcyjnych.
Pomimo że budżet obronny Chin sięgnął w 2026 roku 273 mld dolarów, chińskie firmy zbrojeniowe notują spadki przychodów. Według analizy opublikowanej przez Międzynarodowy Instytut Studiów Strategicznych (IISS), w latach 2021-2025 przychody obronne Chińskiej Północnej Korporacji Przemysłowej (NORINCO) spadły o 10 proc., Chińskiej Korporacji Nauki i Techniki Kosmicznej (CASC) o 14 proc., a Chińskiej Południowej Grupy Przemysłowej (CSGC) aż o 16 proc.
Jedynie chińskie koncerny AVIC i Chińska Państwowa Korporacja Stoczniowa (CSSC) odnotowały wzrost przychodów, odpowiednio o 18 proc. i 5 proc. W rankingu „Defense News” za 2025 roku AVIC zajął siódme miejsce na świecie z przychodami rzędu 32,2 mld dolarów, ale dystans do lidera, Lockheeda Martina (72,1 mld dolarów), rośnie.
Reforma cenowa
Przełomowym momentem dla chińskiej zbrojeniówki okazała się reforma cenowa z 2019 roku. Wcześniej kontrakty na główne systemy uzbrojenia trafiały zwykle do jednego wykonawcy, który rozliczał się według modelu „koszt plus 5 proc. zysku”. Nowe zasady wprowadzone przez Radę Państwa i Centralną Komisję Wojskową wprowadziły presję na obniżanie kosztów.
Armia zaczęła organizować przetargi i negocjacje konkurencyjne, co bezpośrednio przełożyło się na niższe przychody producentów. Jak podkreśla raport IISS, ślady tej presji widać w sprawozdaniach finansowych spółek zależnych, takich jak Hengyu Xintong czy Beijing Aerospace Changfeng.
Czystki antykorupcyjne
Drugim czynnikiem hamującym wzrost okazała się kampania antykorupcyjna. W styczniu 2026 roku chiński przywódca Xi Jinping nazwał korupcję „największym ryzykiem, zagrożeniem i wyzwaniem dla partii”. W jej wyniku stanowiska stracili m.in. byli prezesi CASC i NORINCO, Wu Yansheng i Liu Shiquan, oraz były prezes AVIC Tan Ruisong.
Według badań IISS, wymiana kadr na szczytach koncernów opóźniała, wstrzymywała lub przekreślała kolejne projekty. Podobne wnioski sformułował również Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem (SIPRI), opisując przesunięte i anulowane kontrakty z 2024 roku.
Nowe kierunki rozwoju
Instytut IISS przewiduje, że kłopoty chińskiej zbrojeniówki są przejściowe. Analitycy zakładają, że czystki wkrótce wygasną, a rosnący budżet obronny oraz 15. plan pięcioletny na lata 2026-2030 powinny przywrócić trend wzrostowy.
Chińskie koncerny szukają też nowych rynków zbytu. W sierpniu 2026 roku Uzbekistan stał się drugim zagranicznym nabywcą myśliwca J-10CE produkcji AVIC (pierwszym był Pakistan). Indonezja ma odebrać pierwsze z 42 takich maszyn. Na targach DSA w Kuala Lumpur w kwietniu 2026 roku wystawiło się rekordowych 192 chińskich firm.
Pozostaje pytanie, czy chińskie państwowe koncerny nadążą za zamówieniami na drony i sztuczną inteligencję, czy armia sięgnie po młodsze, prywatne firmy technologiczne. Kluczowe będzie również to, jak presja krajowego odbiorcy wpłynie na ofertę eksportową chińskich firm.