Czy polskie firmy skorzystają na inwestycyjnym „boomie”? Zostało 10-15 lat
Najbliższe 10-15 lat ma być ostatnim okresem wielkich inwestycji w infrastrukturę w Polsce, ale polskie firmy mierzą się z barierami w dostępie do zamówień publicznych.
Przedstawiciele kluczowych spółek budowlanych zwracają uwagę, że skala planowanych inwestycji jest bezprecedensowa, ale istnieje duża rozbieżność między zapowiedziami a faktycznie ogłaszanymi postępowaniami. „Branża potrzebuje stabilności finansowej, przewidywalności i planowania” – powiedziała Marita Szustak, prezes Izby Gospodarczej Transportu Lądowego (IGTL).
Ostatni okres wielkich inwestycji
Najbliższe 10-15 lat ma być ostatnim okresem wielkich inwestycji w infrastrukturę krajową. Budowa sieci dróg ekspresowych i autostrad, która liczy obecnie 5,6 tys. km, zostanie w ciągu dekady niemal całkowicie ukończona. Do 2040 roku trwać będą wielkie inwestycje kolejowe oraz energetyczne.
Zdaniem branży, po tym okresie należy spodziewać się znacznych spadków inwestycji. Dlatego zespół „Wektor: Polska” powołany przez Polski Związek Pracodawców Budownictwa (PZPB) apeluje o wsparcie firm z polskim kapitałem.
Równy dostęp do postępowań przetargowych dla polskich podmiotów (obok tych międzynarodowych) jest ważny dla Polski w dłuższej perspektywie. To jedna z dróg do budowania bezpieczeństwa państwa: własne kompetencje i potencjał wykonawczy.
Bariery dla polskich firm
Rodzime podmioty mają odpowiednie kompetencje do realizacji inwestycji, ale mierzą się z trudnościami. Wśród nich wymienia się brak równego dostępu do rynku zamówień ze względu na zbyt wysokie wymagania stawiane polskim firmom.
– Wciąż – jako polskie firmy – jesteśmy w gronie średniej wielkości wykonawców. W ciągu ostatnich dekad nie mieliśmy szansy zakumulować dużej ilości kapitału. To bariera wejścia, która powoduje, że nie spełniamy niektórych wymogów referencyjnych – zwracała uwagę Małgorzata Winiarek-Gajewska, przewodnicząca zespołu „Wektor: Polska”.
Jak usunąć bariery?
Nowa Polityka Zakupowa Państwa do roku 2029 ma na celu wzmocnienie potencjału polskiej gospodarki, w tym wsparcie rodzimych przedsiębiorstw. Kluczowe jest właściwe przygotowanie zamówienia, m.in. poprzez wcześniejszy dialog konkurencyjny czy zwiększenie liczby postępowań z zaliczkami (obecnie stanowią one ok. 1 proc. zamówień).
Marek Miller, prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, wskazał na konkretne przykłady – Tramwaje Warszawskie i CPK, gdzie postawiono na skracanie łańcuchów dostaw, ograniczenie śladu węglowego czy zatrudnianie polskich menedżerów, co zwiększyło szanse rodzimych firm.
– Ze strony zamawiającego istnieje wiele możliwości usuwania barier dla polskich przedsiębiorców. Trzeba zrozumieć to, co zrozumiały gospodarki niemiecka czy francuska. Chodzi o to, by polscy przedsiębiorcy mieli możliwość udziału w zamówieniach – przyznał Miller.