Skip to main content
Wizje końca świata sprzed 500 lat. Zawartość tajemniczej księgi zadziwia ekspertów

Wizje końca świata sprzed 500 lat. Zawartość tajemniczej księgi zadziwia ekspertów

Rzeczpospolita
16 lis 2026, 18:01Prasa
Oryginał
2 min czytania

10 grudnia w londyńskim domu aukcyjnym Christie's zostanie wystawiona na sprzedaż unikalna „Księga Cudów” z XVI wieku, której wartość szacuje się na 700 tys. do miliona funtów.

Rękopis powstał w połowie XVI wieku w Augsburgu i zawiera 167 ilustracji przedstawiających apokaliptyczne wizje, niezwykłe zjawiska na niebie oraz ekstremalne wydarzenia pogodowe. Do dziś zachował się tylko jeden znany egzemplarz księgi, a badacze wciąż nie ustalili, w jakim celu została stworzona.

Przez blisko pięć stuleci „Księga Cudów” pozostawała nieznana badaczom. Odkryto ją dopiero niespełna 20 lat temu w bibliotece niewielkiego barokowego zamku w południowych Niemczech.

Historia rękopisu

W 2008 roku rękopis wystawiono na sprzedaż wraz z wyposażeniem zamku. Został wówczas sprzedany za nieco ponad 100 tys. funtów. Niedługo później trafił do prywatnej kolekcji Mickey'ego Cartina, jednego z największych kolekcjonerów sztuki współczesnej w amerykańskim stanie Connecticut.

Niemieckie księgi cudów pełniły funkcję sensacyjnych mediów masowych swoich czasów

Eugenio Donadoni, specjalista Christie's

Zagadki ilustracji

Wśród 167 ilustracji znajdują się obrazy niezwykłych zjawisk, które przed wiekami budziły strach i były interpretowane jako zapowiedź nadchodzących katastrof. Jedna ze scen ukazuje pięć słońc widocznych nad Lipskiem w 1551 roku, inna przedstawia krwawy deszcz, który miał spaść na Rzym w 1456 roku.

Kolejna, datowana na 1552 rok, obrazuje potężne gradobicie w holenderskim mieście Dordrecht. W księdze przedstawiono również plagę szarańczy, która w 1527 roku miała dotrzeć do Polski, oraz powódź z 1230 roku, kiedy wody Morza Północnego zalały wybrzeże Fryzji.

Naukowe wyjaśnienia

Wiele przedstawionych w księdze wydarzeń można dziś wyjaśnić naukowo. Pięć słońc nad Lipskiem najprawdopodobniej było efektem zjawiska optycznego nazywanego słońcem pobocznym. Z kolei „krwawy deszcz” może występować, gdy duże ilości czerwonego pyłu z Sahary mieszają się z kroplami deszczu.

– To naprawdę fascynujące. Księga pozwala zobaczyć, jak Europejczycy radzili sobie z wizją zbliżającego się końca świata, niepewnością polityczną oraz ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi – stwierdził Donadoni.

Współczesne znaczenie

Ekspert porównał przeglądanie stron księgi do współczesnego zjawiska określanego jako doomscrolling. – Myślę, że mogło to trochę przypominać XVI-wieczną wersję doomscrollingu – ocenił. Niektóre ilustracje, wykonane akwarelą i gwaszem, mają charakter niemal surrealistyczny.

– Gdyby nie niewielkie podpisy, które są oczywiście zapisane XVI-wieczną niemczyzną, niektóre z tych ilustracji wyglądałyby niezwykle współcześnie. To naprawdę oszałamiające – powiedział Donadoni.

– To coś więcej. Ta księga przemawia do nas, do naszego pokolenia – podsumował Tillu-Holger Borchert, dyrektor Muzeum Suermondt-Ludwig w Akwizgranie.

Z.ai
Article written by AI
Z.ai GLM-4.5-FlashFree
Free AI articles150 of 150
No limit after signing in with Telegram