Skip to main content
Sprej do nosa z psychodelikiem. Wyniki badań z udziałem Polaków

Sprej do nosa z psychodelikiem. Wyniki badań z udziałem Polaków

[H]yperreal - newsy
16 lis 2026, 15:31Poland
Oryginał
3 min czytania

Jedna dawka donosowego psychodeliku mebufoteniny poprawiła stan pacjentów z depresją lekooporną już następnego dnia, a u części utrzymała się przez osiem tygodni.

Jedna dawka, poprawa już następnego dnia. Brzmi jak obietnica szarlatana, ale takie wyniki przyniosło badanie opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „JAMA”. Naukowcy sprawdzili działanie syntetycznego psychodeliku u osób z depresją lekooporną. Wśród nich byli Polacy. Jak długo utrzymywała się poprawa i czy to szansa na nową terapię?

Pacjent z depresją potrzebuje szybkiej ulgi w cierpieniu i możliwości powrotu do codziennego życia - podkreśla prof. Wiesław Jerzy Cubała, kierownik Kliniki Psychiatrii Dorosłych Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego i współautor publikacji w „JAMA”.

Jak zaznacza, liczy się nie tylko szybkość poprawy, ale też bezpieczeństwo i trwałość efektów. Dlatego naukowcy szukają metod, które mogłyby działać szybciej niż standardowe leki przeciwdepresyjne.

Depresja lekooporna

Nawet jedna trzecia osób chorujących na depresję może doświadczać lekooporności. Jak wyjaśniał prof. Piotr Gałecki, konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii, rozpoznaje się ją, gdy mimo co najmniej dwóch prawidłowo przeprowadzonych prób leczenia objawy nadal mają co najmniej umiarkowane nasilenie.

Każda terapia powinna trwać zwykle od sześciu do ośmiu tygodni, a leki muszą być stosowane w odpowiednich dawkach. Przed postawieniem diagnozy lekarz sprawdza również, czy pacjent przyjmuje leki zgodnie z zaleceniami i czy na efekty leczenia nie wpływają inne czynniki, między innymi uzależnienia, choroby przewlekłe czy długotrwały stres związany z mobbingiem lub przemocą domową.

Stan depresji lekoopornej nie jest przypisany do pacjenta, tylko do danego epizodu - podkreślał prof. Gałecki.

Psychodelik na depresję

Jedną z badanych substancji jest mebufotenina (5-MeO-DMT), psychodelik występujący naturalnie między innymi w wydzielinie gruczołów ropuchy pustynnej. Stąd określenie „psychodelik z jadu ropuchy”. W eksperymencie wykorzystano jednak syntetyczną mebufoteninę w postaci spreju do nosa.

Substancja oddziałuje na receptory serotonergiczne w mózgu i może wywoływać intensywne doświadczenie psychodeliczne, zmieniające sposób postrzegania otoczenia, emocji czy własnego ciała. W przeciwieństwie do np. psylocybiny, której działanie psychodeliczne trwa kilka godzin, po mebufoteninie stan ten ustępuje znacznie szybciej.

W międzynarodowym badaniu klinicznym, którego wyniki opublikowano 26 października w „JAMA”, uczestniczyły 193 osoby z sześciu krajów, w tym 49 z Polski. Od rozpoznania depresji minęło u nich średnio ponad 13 lat, a obecny epizod choroby trwał około dwóch i pół roku.

W badaniu donosowej postaci tej substancji pojedyncze podanie przyniosło poprawę widoczną następnego dnia, z przewagą nad małą dawką porównawczą obserwowaną także po ośmiu tygodniach

prof. Wiesław Jerzy Cubała, kierownik Kliniki Psychiatrii Dorosłych Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego

Wyniki badań

Uczestnicy otrzymali jednorazowo jedną z trzech dawek mebufoteniny: osiem miligramów, 12 mg lub 0,3 mg. Najmniejsza służyła do porównania wyników. Po czterech tygodniach u około jednej trzeciej pacjentów otrzymujących wyższe dawki nasilenie objawów zmniejszyło się co najmniej o połowę.

Remisję, czyli ustąpienie objawów lub zmniejszenie ich do bardzo niewielkiego nasilenia, osiągnęło 26 proc. osób przyjmujących osiem miligramów i 18 proc. w grupie otrzymującej 12 mg. Wśród pacjentów, którym podano najniższą dawkę, odsetek ten wyniósł osiem procent.

Krótki czas działania psychodelicznego ma również znaczenie praktyczne. Jak wyjaśnia prof. Cubała, w badaniu donosowym około 80 proc. pacjentów spełniało kryteria gotowości do wypisu w ciągu dwóch godzin od podania. Zgodnie z protokołem mogli jednak opuścić ośrodek najwcześniej po czterech godzinach.

Bezpieczeństwo i przyszłość

Choć doświadczenie psychodeliczne ustępowało szybko, u części pacjentów poprawa objawów depresji utrzymywała się przez kolejne tygodnie. Mechanizmy odpowiedzialne za ten efekt wymagają dalszych badań.

Podkreślmy - mebufotenina nie jest lekiem. Jej skuteczność i bezpieczeństwo wymagają potwierdzenia w większych badaniach klinicznych. Jak wyjaśnia prof. Cubała, trudnością jest też zachowanie tzw. ślepej próby. Charakterystyczne działanie psychodelików może zdradzić pacjentom, co otrzymali, a ich oczekiwania wpłynąć na ocenę efektów.

W badaniu donosowym występowały między innymi bóle głowy i nudności, a u jednego z pacjentów po dawce 12 mg odnotowano dwa napady paniki o ciężkim nasileniu. Każda taka interwencja wymaga odpowiedniej kwalifikacji, przygotowania, nadzoru medycznego oraz wsparcia psychologicznego - podkreśla prof. Cubała.

Do trzeciej fazy badań klinicznych wybrano dawkę ośmiu miligramów preparatu donosowego, która wykazała korzystniejszy stosunek skuteczności do bezpieczeństwa niż dawka 12 mg. Najważniejszym kierunkiem rozwoju pozostaje leczenie, które szybko zmniejsza cierpienie, a następnie pozwala utrzymać pełną remisję i powrócić do pełnego dobrostanu - podkreśla prof. Cubała.

Z.ai
Article written by AI
Z.ai GLM-4.5-FlashFree
Free AI articles150 of 150
No limit after signing in with Telegram