
Talerz kontra kapsułka - co mówią badania o suplementacji w Polsce?
Wartość polskiego rynku suplementów diety osiągnęła w 2024 roku około 7,1 mld zł, jednocześnie towarzystwa naukowe podkreślają, że suplementy nie zastępują zbilansowanej diety.
Rynek suplementacji diety w Polsce dynamicznie rośnie, osiągając wartość bliską 7,1 miliarda złotych w 2024 roku. Pomimo tego popularności, eksperci z dziedziny żywienia podkreślają, że preparaty te nie powinny zastępować dobrze zbilansowanej diety, która w przypadku zdrowych dorosłych może pokrywać zapotrzebowanie na większość składników odżywczych.
Dieta a suplementy
Różnorodna dieta oparta na warzywach, owocach, produktach pełnoziarnistych, roślinach strączkowych, rybach, jajach i nabiale może dostarczyć większości niezbędnych składników odżywczych. Witaminy C, z grupy B, cynk, selen, magnez czy błonnik występują naturalnie w wielu produktach spożywczych.
Problemem nie jest więc zdolność diety do pokrycia potrzeb żywieniowych, ale realny jadłospis Polaków. Niektóre składniki wymagają szczególnej uwagi ze względu na styl życia, wiek, stan zdrowia czy warunki geograficzne.
Witamina D - deficyt w Polsce
Witamina D jest jednym z najlepiej udokumentowanych przykładów składnika, którego odpowiednia podaż w polskich warunkach często wymaga suplementacji. Badanie z 2016 roku wykazało, że u 89,9% dorosłych Polaków stężenie witaminy D we krwi było poniżej zalecanej wartości.
Przyczyną jest położenie geograficzne Polski oraz styl życia. Od października do marca synteza skórna witaminy D jest niewystarczająca, a dieta dostarcza jej niewielkich ilości. Polskie wytyczne z 2023 roku zalecają profilaktyczną suplementację witaminy D w okresach niedostatecznej syntezy skórnej.
Kwasy omega-3 i żelazo
Kwasy omega-3 (EPA i DHA) kolejnym składnikiem, którego niedobór może wymagać suplementacji. Głównym ich źródłem są tłuste ryby morskie, a osoby ich niejedzące mogą rozważyć suplementację, choć badania nad ich wpływem na zdrowie dają zróżnicowane wyniki.
Żelazo wymaga szczególnej uwagi u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza przy obfitych miesiączkach oraz w ciąży. Nadmiar żelaza może być jednak szkodliwy, dlatego suplementacja powinna odbywać się tylko po konsultacji z lekarzem i wykonaniu odpowiednich badań.
Kolagen - badania sceptyczne
Kolagen, mimo swojej popularności, nie ma jednoznacznie potwierdzonej skuteczności. Metaanaliza z 2025 roku wykazała, że w badaniach wysokiej jakości oraz niezależnych od finansowania przemysłowego nie zaobserwowano istotnych korzyści ze stosowania suplementów kolagenowych w celu zapobiegania starzeniu się skóry.
Dla stawów obraz jest nieco bardziej obiecujący, ale poprawa samopoczucia nie dowodzi odbudowy chrząstki. Po spożyciu kolagen jest rozkładany w przewodzie pokarmym do aminokwasów i peptydów, które organizm może wykorzystać, ale mechanizmy te nie są w pełni wyjaśnione.
Specjalistyczne grupy
Kobiety planujące ciążę i będące w ciąży powinny szczególnie zadbać o foliany, których niedobór zwiększa ryzyko wad cewy nerwowej. Suplementację warto rozpocząć co najmniej 12 tygodni przed planowanym poczęciem. Ważna jest również odpowiednia podaż jodu, witaminy D, DHA i żelaza, dobierana indywidualnie z lekarzem.