Kościół sprzedał ziemię, na której mieszkają setki rodzin. Dramat mieszkańców Osiedla Maltańskiego - Rzeczpospolita
W Poznaniu doszło do drugiego konfliktu o mienie kościelne - parafia sprzedała grunt, na którym od dekad mieszka setki rodzin Osiedla Maltańskiego.
Historia Osiedla Maltańskiego sięga średniowiecza, gdy teren ten był związany z zakonem joannitów. Po kasacie w 1832 r. ziemia przeszła na własność instytucji kościelnych, a w 1883 r. w księgach wieczystych jako właściciela wpisano parafię św. Jana Jerozolimskiego za Murami.
Na początku XX wieku grunt dzierżawił starosta poznański Tadeusz Kłos, natomiast w 1931 r. proboszcz ks. Karol Mazurkiewicz udostępnił go uboższym mieszkańcom Poznania pod ogródki działkowe. Zasadę tę zaczęto łamać już w latach 30., przekształcając altany w stałe domy.
Dzierżawa i eksmisje
Po II wojnie światowej zarząd nad terenem przejęły Pracownicze Ogródki Działkowe „Wolność”, mimo ustawy z 1950 r. o przejęciu dóbr martwej ręki. W latach 80. parafia uzyskała sądowe potwierdzenie swoich praw, a w 1994 r. wykreślono ogródki z rejestru, otwierając drogę do odzyskania kontroli.
W 2002 r. Kościół zaproponował mieszkańcom umowy dzierżawy, które według Archidiecezji podpisano dla większości działek. Część lokatorów twierdzi jednak, że podpisała dokumenty pod presją. W grudniu 2023 r. mieszkańcy zaczęli otrzymywać pisma o eksmisji.
Sprzedaż gruntu
W 2019 r. abp Stanisław Gądecki wystąpił do Watykanu o zgodę na sprzedaż nieruchomości, która zaakceptowała wniosek. Według ustaleń, w dokumentacji przedstawiono ten obszar jako grunty rolne z kilkoma altanami, przemilczając istnienie osiedla domów.
W styczniu 2026 r. sfinalizowano umowę sprzedaży gruntu spółce JHM Development z grupy Mirbud za 421,18 mln zł netto, która planuje budowę ok. 2 tys. mieszkań. 12 sierpnia 2026 r. komornik w asyście policji przeprowadził pierwszą głośną eksmisję.
Walka o prawa
Archidiecezja utrzymuje, że nieruchomość stanowiła prawnie własność parafii, a program relokacji rozpoczęto w 2019 r. Mieszkańcy krytykują jednak wysokie roszczenia za bezumowne korzystanie z gruntu oraz pozwy obejmujące osoby małoletnie.
Część mieszkańców próbuje walczyć o swoje prawa w sądach, powołując się na zasiedzenie gruntu. W kwietniu 2024 r. formalnie zarejestrowano stowarzyszenie „Maltańskie Nasz Dom”, które wspiera lokatorów w konflikcie z Kościołem.