Skip to main content

Zbrodnia połaniecka. Dzięki serialowi wraca głośna sprawa - Kultura Onet

Głośne Sprawy
16 lis 2026, 13:41Sprawy Kryminalne
Oryginał
1 min czytania

Zbrodnia połaniecka, jedna z najbardziej wstrząsających spraw kryminalnych w historii Polski, powraca na ekrany dzięki nowemu serialowi. Mord z 1976 roku wciąż budzi pytania o mechanizmy społeczne.

W nocy z 24 na 25 grudnia 1976 r. na trasie między Połańcem a Zrębinem kilkadziesiąt osób w autobusie przyglądało się, jak Jan Sojda, jego szwagier i dwaj zięciowie bestialsko mordują będącą w ciąży 18-letnią Krystynę, jej 25-letniego męża Stanisława i 12-letniego Miecia, brata dziewczyny. Część uczestniczyła później w tuszowaniu zbrodni.

Mechanizmy społeczne

Dominik Jedliński z Kultury Onet pyta autorów, dlaczego ta historia funkcjonuje w przestrzeni publicznej jako coś „niepojętego”, „nieludzkiego”. Małgorzata Fugiel-Kuźmińska wyjaśnia, że poszukali klucza społecznego i antropologicznego, by pokazać, że to, co się wydarzyło, jest bardzo ludzkie.

Postanowiliśmy poszukać do tej sprawy klucza społecznego i antropologiczno-kulturowego i pokazać, że to, co się wydarzyło w Zrębinie, jest właśnie bardzo ludzkie. Bo w tej historii uruchamiają się mechanizmy bardzo głęboko zakorzenione w ludzkiej kulturze.

Małgorzata Fugiel-Kuźmińska, autorka książki true crime

Przysięgi i konformizm

Sprawcy wymusili na świadkach przysięgi milczenia pod groźbą śmierci i przy użyciu łapówek. Autorzy podkreślają, że krew i krzyż w tej sprawie miały znaczenie magiczne, a nie tylko fizyczne. Ludzie w autobusie patrzyli na siebie nawzajem, sprawdzając, czy ktoś się wyłamie.

Michał Kuźmiński dodaje, że ta historia jest interesująca nie ze względu na makabrę, ale dlatego, że można w niej obserwować cały zestaw mechanizmów społecznych działających w praktyce. Na podstawie tej jednej sprawy można by napisać podręcznik do psychologii społecznej.

Z.ai
Article written by AI
Z.ai GLM-4.5-FlashFree
Free AI articles150 of 150
No limit after signing in with Telegram