Kawior rekordowo drogi w Rosji. Połowy dobijają populację łososi
Średnia cena naturalnego czerwonego kawioru w rosyjskim handlu detalicznym w września 2026 r. wyniosła 19,34 tys. rubli za kilogram (938 zł), zwiększając się rok do roku o 73 proc., co skutkuje mniejszą liczbą zakupów.
Rosyjscy konsumenci muszą zapłacić rekordowo dużo za czerwony kawior. W pierwszych miesiącach tego roku ceny w sklepach wzrosły o ponad 70 proc. w porównaniu do 2025 roku.
Średnia cena naturalnego czerwonego kawioru w rosyjskim handlu detalicznym we wrześniu 2026 r. wyniosła 19,34 tys. rubli za kilogram, co odpowiada 938 zł, obliczyło centrum analityczne „Check Index” firmy OFD Platform.
Rosyjskie gospodarstwa domowe zmniejszyły liczbę zakupów tego towaru o jedną trzecią w tym samym okresie. Ci, których wciąż stać na kawior, zamiast opakowań 300–500 g częściej wybierają mniejsze, 100–150 gramowe opakowania.
Rosjanie coraz częściej patrzą na ceny, a nie na autentyczność żywności. Na rynku rosyjskim spotyka się również ikrę z taszy, gromadnika, ryb latających, pstrąga, dorsza oraz siei.
Niedobór łososia i globalne wyzwania
Wzrost cen wyjaśnia drastyczny spadek połowów łososia w ostatnich latach. W ciągu pięciu lat Rosja wyłowiła więcej łosiowatych niż w ciągu 23 lat za czasów sowieckich.
„Rekordowe połowy łososia pacyficznego w latach 2009, 2011, 2018, 2020 i 2023 przekroczyły skumulowany połów w latach 1970–1993. W ciągu tych 5 lat złowiliśmy więcej niż w 23 lata. Stworzyło to nową rzeczywistość, radykalnie zmieniając oczekiwania cenowe ludności” – wyjaśnia German Zwieriew, prezes Ogólnorosyjskiego Stowarzyszenia Rybackiego.
Niedobór łososia dotyka nie tylko Rosji, ale także innych krajów. Według Ogólnorosyjskiego Instytutu Badawczego Rybołówstwa i Oceanografii (VNIRO) do 1 listopada na Dalekim Wschodzie złowiono 99,3 tys. ton łososia pacyficznego, co jest mniej niż połowa z 227 tys. ton, które planowano.
Problemem jest również zmiana warunków siedliskowych. Łosoś część życia spędza w rzece, część w morzu i całą trasę musi bezpiecznie przebyć. Organizacja Badawcza Hokkaido przewiduje, że liczba łososi powracających na wyspę w celu odbycia tarła w 2026 r. wyniesie około 3,645 mln ryb.
Naukowcy z Uniwersytetu Hokkaido wiążą redukcję odpowiednich obszarów morskich z ociepleniem, spadkiem liczebności zooplanktonu spożywczego i okresami nienormalnie wysokich temperatur wody. Rybom coraz trudniej jest rosnąć i przetrwać w swoich zwykłych miejscach.
Podobny mechanizm opisują naukowcy z amerykańskiej Narodowej Agencji ds. Oceanów i Atmosfery (NOAA). Zaobserwowali, że w ciepłym sezonie 2014–2019 młode łososie kety w zachodniej Alasce były większe, ale z powodu mniej pożywnego pożywienia zgromadziły mniej rezerw energetycznych.
Według wiosennej prognozy Alaska Seafood Marketing Institute globalne połowy łososia keta w 2026 roku miały być o 26 proc. niższe niż średnia z poprzednich pięciu lat.
Powrót do statusu premium
Słaby sezon łososiowy 2026 roku doprowadził do znacznego spadku produkcji kawioru, co w naturalny sposób odbiło się na cenach hurtowych i detalicznych. Firmy rybackie muszą przygotowywać kutry do sezonu połowowego i utrzymywać zakłady produkcyjne nawet w okresach przestoju.
W konsekwencji im mniej złowionych ryb, tym wyższe koszty na kilogram połowu. Firmy sprzedają nie tylko kawior z tych samych ryb, ale także tusze ryb, filety i inne produkty. Dlatego koszt kawioru zależy między innymi od proporcji całkowitych kosztów firmy, jakie na niego przeznaczają.
Norweska firma Svanøy Havbruk wraz z naukowcami z Nofimy zwracają uwagę, że oprócz kosztów surowców i przetwórstwa dochodzą koszty pakowania, magazynowania, transportu i finansowania zapasów. Produkt sezonowy musi być przechowywany do momentu sprzedaży, w tym do szczytu popytu w okresie Boże Narodzenia/ Nowy Rok.
Artem Suworow z firmy Strategy Partners mówi o trwałym przejściu do kategorii premium, jeśli po normalizacji podaży wysokie ceny utrzymają się przez kilka sezonów, a konsumenci będą nadal kupować porównywalne niewielkie ilości.
Zdaniem ekspertów czerwony kawior może trwale powrócić do statusu produktu premium. Rosyjska branża kawiorowa zmierza z powrotem do kategorii towarów luksusowych ze względu na drastyczne ograniczenie zasobów łososia i globalne wyzwania.
Rosjanie wybierają tańsze imitacje
Z braku pieniędzy i drożyzny, od stycznia do września 2026 r. liczba zakupów imitacji czerwonego kawioru w Rosji wzrosła o 14 proc. rok do roku, podczas gdy zakupy kawioru naturalnego spadły o 17 proc.
Rosjanie coraz częściej sięgają po „kawior” z wodorostów, który jest tańszą alternatywą dla naturalnego kawioru. Ta tendencja pokazuje, jak drastycznie zmieniają się preferencje konsumentów w obliczu rosnących cen.