Skip to main content
Krzysztof Traczyk: W local content warto pójść śladem pieniądza

Krzysztof Traczyk: W local content warto pójść śladem pieniądza

Rzeczpospolita
16 lis 2026, 11:06Prasa
Oryginał
2 min czytania

Wielkie inwestycje mają zmieniać polską gospodarkę, ale dla małych i średnich przedsiębiorców kluczowe jest, czy otrzymają szansę na kontrakt, który pozwoli im się rozwijać.

Dla właściciela niewielkiego zakładu produkcyjnego czy firmy instalacyjnej znaczenie wielkich inwestycji jest bardzo konkretne. Czy otrzyma szansę na kontrakt? Czy rozwinie dzięki niemu firmę i czy pieniądze wydawane na strategiczne przedsięwzięcia trafią również do firm z sektora MŚP, które od lat tworzą polską gospodarkę?

W polskim systemie prawnym nie funkcjonuje jedna uniwersalna ustawowa definicja „podmiotu krajowego” czy „polskiej spółki”, więc tak używana terminologia w rozbudowanym łańcuchu dostaw niewiele mówi o wartości, jaka pozostaje w Polsce.

Bariery dla mikroprzedsiębiorców

Dla mikroprzedsiębiorcy pierwszą barierą bywa już konstrukcja przetargu. Zamówienie obejmujące wiele odmiennych zadań, wygórowane wymogi doświadczenia czy zabezpieczenia nieproporcjonalne do wartości prac mogą zamknąć dostęp do rynku.

Podział zamówień na części i ochrona podwykonawców stają się dziś nie tylko przejawem patriotyzmu gospodarczego zamawiającego, ale także pozwalają mniejszym firmom ubiegać się o kontrakty odpowiadające ich możliwościom.

Problem wyboru oferty

Prawo zamówień publicznych nakazuje uwzględniać efekty gospodarcze, społeczne i środowiskowe oraz dopuszcza kryteria pozacenowe. Jednak przepisy o finansach publicznych akcentują oszczędność, co prowadzi do sytuacji, gdzie najniższa cena staje się dla zamawiającego rozwiązaniem najłatwiejszym do obrony.

Przedsiębiorca, który oferuje solidniejsze urządzenie, szybki serwis, dostępność części zamiennych czy większe bezpieczeństwo dostaw, powinien móc konkurować tymi atutami.

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zaproponował analizę zmian zasad odpowiedzialności osób prowadzących postępowania – tak, aby uzasadniony wybór kryteriów jakościowych nie oznaczał dla nich nadmiernego ryzyka osobistego.

Krzysztof Traczyk, Dyrektor generalny Biura Rzecznika MSP

Ślad pieniądza po kontrakcie

Rzecznik MŚP zaproponował Wskaźnik Realnej Retencji Kapitału, którego zadaniem byłoby ustalenie, jaka część wartości inwestycji zasila krajowy obieg gospodarczy: wynagrodzenia, składki, podatki i działalność podwykonawców, a jaka odpływa poza niego.

Podstawą analizy miałyby być dane zgromadzone już w systemach Krajowej Administracji Skarbowej, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, a nie kolejne czasochłonne sprawozdania wykonawców.

Wskaźnik ten stanowi propozycję matematycznego modelu oceny retencji kapitałowej dla potrzeb państwa, stosowanego wyłącznie jako wskaźnik sprawozdawczy ex-post lub kryterium kwalifikacji w reżimie komercyjnym spółek Skarbu Państwa.

Miara sukcesu inwestycji

Jeżeli państwo chce świadomie rozwijać krajowy potencjał, musi znać wyniki swoich decyzji zakupowych. Ile wartości dodanej powstało w Polsce? Jakie kompetencje zyskały przedsiębiorstwa? Czy po zakończeniu inwestycji pozostały zdolności produkcyjne, miejsca pracy i doświadczenie, które zaprocentuje przy następnych projektach?

Mikro-, małe i średnie firmy nie oczekują gwarancji zwycięstwa, potrzebują tylko dostępu do zamówień, przewidywalnych reguł i uczciwej oceny oferowanej wartości.

W interesie państwa leży, aby wielkie inwestycje pozostawiały po sobie coś więcej niż gotową infrastrukturę. Ich miarą powinny być także silniejsze przedsiębiorstwa, bardziej odporne łańcuchy dostaw i kapitał, który nadal pracuje w polskiej gospodarce.

Z.ai
Article written by AI
Z.ai GLM-4.5-FlashFree
Free AI articles150 of 150
No limit after signing in with Telegram