„Polonez” kontra „Mercedes”. Dlaczego Orlen rozważa zamknięcie swojej rafinerii? - Zero.pl
Orlen analizuje zamknięcie swojej rafinerii w Możejkach na Litwie, biorąc pod uwagę brak środków na dokończenie kluczowej inwestycji.
Orlen rozważa zamknięcie swojej rafinerii w Możejkach na Litwie, informuje portal Zero.pl. Decyzja związana jest z brakiem środków na dokończenie kluczowej inwestycji w instalację pogłębionego przerobu ropy. Płocki koncern kupił litewski zakład w 2006 roku od rosyjskiego Jukosu za około 2,3 mld dol., a od tego czasu zainwestował w jego modernizację kolejne 2,8 mld dol.
Prezes Orlenu Ireneusz Fąfara przyznaje, że w obecnych warunkach geopolitycznych Możejki są gwarantem bezpieczeństwa energetycznego w regionu, ale podkreśla, że biznes musi się opłacać. Z czysto finansowego punktu widzenia inwestycja w Możejkach nigdy się nie zwróciła - zakład wypracował w ciągu 20 lat około 1 mld dol. zysku.
Inwestycja czy zamknięcie
Orlen analizuje, czy opłaca się ponieść dodatkowe bardzo wysokie nakłady na dokończenie inwestycji w instalację pogłębionego przerobu ropy BoB („bottom of the barrel”) w Możejkach. Według nieoficjalnych informacji PAP brakuje na to 600-700 mln dol. Alternatywnym scenariuszem jest rezygnacja z inwestycji i ryzyko zamknięcia zakładu.
Taki scenariusz nie oznacza katastrofy
Problemy Możejek
Jak ocenia analityk Dawid Czopek, Możejki są nominalnie bardzo dużą rafinerią o mocy przerobowej 10 mln ton, porównywalnej z Rafinerią Gdańską, ale to „jakbyśmy porównywali Mercedesa z Polonezem”. Zakład produkuje głównie benzynę i ciężkie frakcje jak mazuty i ciężkie oleje opałowe, sprzedawane poniżej ceny ropy, podczas gdy brakuje mu najbardziej dochodowych frakcji środkowych - paliwa lotniczego i diesla.
Dodatkowym problemem jest niekorzystne położenie zakładu, z dala od dużych rynków lądowych, oraz brak premii lądowej - dodatkowego zysku ze sprzedaży paliw na lokalnym rynku zamiast eksportu. Litwini zapowiadają też podatek od nadmiarowych zysków koncernów paliwowych, co może zniechęcić do inwestycji.
Kontekst europejski
W latach 2009-2024 w całej Unii Europejskiej zamknięto około 30 rafinerii, co wyeksponowało zależność Starego Kontynentu od importu gotowych paliw. Zakłócenia żeglugi w cieśninie Ormuz po wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie spowodowały dotkliwy brak oleju napędowego i wzrost jego cen.
Szef litewskiej dyplomacji Kestutis Budrys stwierdził, że zysk dla budżetu z podatku od nadmiarowych zysków koncernów energetycznych może nie zrekompensować tego, co Litwa straci na potencjalnym pogorszeniu stosunków z Polską. Możejki zapewniają około 1,5 tys. miejsc pracy bezpośrednio i co najmniej 8 tys. w firmach współpracujących.