Skip to main content

Ten biznes stworzył najmłodszych self-made miliarderów. W Polsce jest zakazany - Forbes

Forbes Polska
15 lis 2026, 16:17Biznes PL
Oryginał
3 min czytania

Rynki predykcyjne, na których jak u bukmachera obstawia się scenariusze na przyszłość, w Polsce są bezwzględnie zakazane, podczas w Ameryce i Azji stały się źródłem fortun dla najmłodszych self-made miliarderów.

Kiedy na tegorocznej gali rozdania Złotych Globów najlepszym reżyserem 2025 roku ogłoszono Paula Thomasa Andersona, publiczności i samemu zwycięzcy trudno było udawać zaskoczenie. Uczestnicy gali i widzowie oglądający transmisję w amerykańskiej stacji CBS byli na bieżąco informowani o notowaniach z giełdy predykcyjnej Polymarket, gdzie inwestorzy-gracze kupują kontrakty eventowe, obstawiając scenariusze zdarzeń. Już na długo przed otwarciem koperty wygrana Andersona była wyceniana z prawdopodobieństwem ponad 90 proc.

Fortuny z prognoz

Rynki predykcyjne z dużą precyzją przewidują wyniki wyborów, decyzje banków centralnych, zachowania indeksów giełdowych, wydarzenia polityczne czy rozrywkowe. Przestały być zabawką dla kryptogeeków, a stały się ważnym źródłem prognoz i narzędziem analitycznym. W dwa lata rozkręciły się na tyle, że ich twórcy stali się najmłodszymi self-made miliarderami świata. Shayne Coplan, założyciel Polymarket, ma 27 lat, a Luana Lopes Lara, twórczyni Kalshi, 29 lat.

To kolejny pomysł, jak zarobić na ludzkiej chęci szybkiego, dość przypadkowego zysku, którą od dawien dawna zaspokajały kasyna i bukmacherzy.

Jarosław Niedzielewski, dyrektor inwestycyjny w Investors TFI

Jak działają zakłady?

Aby wytypować wynik jakiegoś zdarzenia, użytkownicy kupują kontrakt typu „tak” lub „nie”. Cena kontraktu waha się od 0 do 1 dol. i zmienia się w zależności od popytu. Jeśli kontrakt na „tak” jest wart 40 centów, oznacza to, że rynek ocenia prawdopodobieństwo zdarzenia na 40 proc. Jeśli scenariusz się ziści, wartość poprawnego kontraktu gwałtownie wzrasta do 1 dol., podczas gdy błędny spada do zera.

– Rynki predykcyjne dlatego urosły tak szybko, bo oferują dość prosty produkt. Dla wielu uczestników to atrakcyjniejsze niż klasyczne aktywa, bo można zarabiać na trafności prognozy konkretnego zdarzenia, a nie na „trendzie rynkowym" - wskazuje profesor Krzysztof Piech z Wydziału Ekonomii i Zarządzania Uczelni Łazarskiego.

Zyski i ryzyko

Dane platformy DefiLlama pokazują, że zaledwie 0,5 proc. portfeli Polymarket ma zrealizowane zyski przekraczające 1 tys. dolarów. Konta „wielorybów" (ponad 50 tys. dol. wolumenu) reprezentują 1,7 proc. traderów i jednocześnie odpowiadają za ok. 70 proc. obrotu. Mniej niż 0,04 proc. kont zarobiło w ubiegłym roku łącznie 3,7 mld dol., co stanowiło dwie trzecie wszystkich zysków zrealizowanych na platformie.

– Trzeba pamiętać, że to jest gra o sumie zero. Wygrana jednych jest stratą drugich, minus prowizja dla platformy. Inaczej niż na akcjach, gdzie zyskiwać mogą wszyscy inwestujący. Wśród wygranych najczęściej są „whales”, czyli duzi gracze – mówi Marcin Kaźmierczak, współzałożyciel start-upu RedStone.

Precyzja prognoz

Na giełdach predykcyjnych można grać, ale można je też obserwować, traktując jako źródło informacji. Za trafnością prognoz stoi zjawisko „skin in the game”: gracze kładą pieniądze na stole, co oznacza silną motywację do podejmowania przemyślanych decyzji. W ankietach czy sondażach łatwiej o ignorancję, nieszczerość, dezinformację.

– To najdokładniejsze narzędzie, jakim ludzkość obecnie dysponuje, dopóki ktoś nie stworzy jakiejś super kryształowej kuli – powiedział Shayne Coplan, właściciel i CEO Polymarket, w programie „60 Minutes” w CBS.

Głośnych superprognoz było wiele. Jeszcze we wrześniu 2024 roku giełdy niemal bezbłędnie wyceniły obniżkę stóp procentowych w USA o 0,5 pkt proc., podczas gdy większość analityków z Wall Street obstawiała bezpieczniejsze 0,25 pkt proc. Podobną skuteczność wykazują w prognozowaniu inflacji – dane Kalshi wskazują, że ich „mądrość tłumu” pozwala mylić się o 40 proc. rzadziej niż tradycyjny konsensus ekonomistów.

Regulacje w USA i zakaz w Polsce

Kontrakty na zdarzenia są uznawane za instrumenty pochodne, dlatego internetowe rynki prognostyczne podlegają jurysdykcji amerykańskiej Komisji Handlu Kontraktami Terminowymi Towarowych (CFTC). Pod rządami Trumpa CFTC zmieniła stosunek do tych platform. Z Kalshi było łatwiej, bo od początku działa w pełni przejrzyście. Z kolei Polymarket oparty jest na blockchainie, co oznacza, że użytkownicy płacą stablecoinem USDC i najczęściej pozostają anonimowi.

– Blockchain daje niewymazywalny ślad transakcyjny, ale nie rozwiązuje problemu tego, „kto stoi za adresem” oraz tego, jak egzekwować sankcje. Platformy działające w modelu regulowanym z definicji mają mocniejsze narzędzia compliance, choć też trwa spór o granicę między instrumentem pochodnym a hazardem - komentuje prof. Krzysztof Piech.

W Polsce rynki predykcyjne są bezwzględnie zakazane, podczas gdy w Ameryce i Azji weszły pod strzechę, stając się źródłem fortun dla najmłodszych self-made miliarderów świata.

S&P 500
SPX
Z.ai
Article written by AI
Z.ai GLM-4.5-FlashFree
Free AI articles150 of 150
No limit after signing in with Telegram