Serbia. Rząd rozwiązał umowę z zięciem prezydenta USA. W miejscu zabytku miał budować Trump Towers - Gazeta

Ministerstwo budownictwa Serbii poinformowało o rozwiązaniu umowy z firmą Jareda Kushnera. Inwestycja o wartości 500 mln dolarów zakładała budowę kompleksu komercyjno-mieszkalnego z kasynem na terenie dawnego gmachu Sztabu Generalnego, który został zniszczony podczas nalotów NATO w 1999 roku.

Kontrowersje wokół zabytku

Budynek Sztabu Generalnego, trzykrotnie bombardowany przez Sojusz, od 1999 roku był opuszczony. W 2014-2015 roku rozebrano fragmenty gmachu, by ustabilizować konstrukcję. Rząd planował początkowo odbudowę budynku, jednak później pojawiły się doniesienia o jego wyburzeniu i sprzedaży ziemi rodzinie Kushnerów.

Przeciwko zniszczeniu zabytku protestowali serbscy architekci, starając się o wpisanie kompleksu na listę UNESCO. Argumentowali, że gmach stał się pomnikiem cierpienia i brutalności sił NATO oraz miejscem państwowych uroczystości rocznicowych.

Naciski i zarzuty

Instytut Ochrony Zabytków podkreślał, że usunięcie obiektu z rejestru może nastąpić tylko wtedy, gdy przestanie istnieć. Na spotkaniu z udziałem prezydenta Vucicia zażądano od ówczesnej dyrektorki instytutu Dubravki Djukanović zniesienia ochrony konserwatorskiej. Gdy odmówiła, złożyła rezygnację.

W listopadzie 2024 roku rząd zniósł ochronę budynku, mimo ocen prokuratury i ostrzeżeń ekspertów. Obecnie toczy się postępowanie sądowe przeciwko ministrowi kultury Nikoli Selakoviciemu, któremu zarzuca się nadużycie władzy i fałszowanie dokumentów.

Problemy Kushnerów

Rodzina Kushnerów ma również problemy z inną inwestycją - planowanym kurortem na albańskiej wyspie Sazan i mokradłach Vjosa-Narta. Protesty przeciwko budowie na obszarach chronionych, gdzie żyją m.in. flamingi, przerodziły się w „Rewolucję Flamingów”.

Plan budowy luksusowego ośrodka w Lagunie Narta i na wyspie Sazan jest tylko kroplą przepełniającą czarę, bo to nie są odosobnione incydenty, lecz część szerszego wzorca - tłumaczyła Gresa Hasa, ekspertka ds. Albanii i Bałkanów Zachodnich.

W związku z protestami, postępowaniami korupcyjnymi i ostrzeżeniami Komisji Europejskiej, projekt w Albanii jest w zawieszeniu. Decyzja serbskiego rządu o rozwiązaniu umowy Kushnera może być związana z przegraniem przez obóz rządzący wyborów parlamentarnych z Listą Studencką.