Skip to main content
Dla Chin to priorytet strategiczny. Badania nad chimerami zwierzęco-ludzkimi bez barier

Dla Chin to priorytet strategiczny. Badania nad chimerami zwierzęco-ludzkimi bez barier

Rzeczpospolita
15 lis 2026, 10:06Prasa
Oryginał
2 min czytania

Naukowcy ze Stanford University stworzyli myszy, których kora mózgowa w ponad 90 proc. składa się z ludzkich neuronów, wywołując debatę etyczną o granicach badań nad chimerami.

Eksperyment, opublikowany na łamach „Nature”, polegał na wyhodowaniu myszy z ciężkim złożonym niedoborem odporności (SCID), które pozbawiono własnej kory mózgowej. Następnie wszczepiono im ludzkie organoidy korowe - hodowane w laboratorium „minimózgi”. Dzięki braku konkurencji ze strony komórek mysich, ludzka tkanka rozrosła się, zajmując ponad 90 proc. przestrzeni korowej i stanowiąc do połowy masy całego mózgowia gryzoniego.

Historia chimer

Pierwsze udokumentowane próby tworzenia neuronalnych chimer człowiek-inny ssak pochodzą z 1989 roku, gdy szwedzcy badacze przeszczepili ludzkie neurony do mózgu szczura w badaniach nad chorobą Parkinsona.

Cztery lata później Irving Weissman z Uniwersytetu Stanforda stworzył myszę z zhumanizowanym układem immunologicznym, w której mózg w ok. 1 proc. składał się z ludzkich komórek. W 2013 roku badacze z University of Rochester uzyskali myszy z ludzkimi astrocytami, które uczyły się i zapamiętywały znacznie szybciej niż zwykłe myszy.

Etyka i obawy

Eksperymenty wywołują debatę etyczną o granicach badań nad chimerami. Amerykański lekarz Leon Kass postulował, że instynktowny wstręt przed przekraczaniem barier gatunkowych powinien być traktowany jako społeczna norma etyczna. Pojawiają się pytania o status moralny stworzonych bytów zdolnych do nowego rodzaju poznania czy cierpienia psychicznego.

Myślimy sobie zatem: „to obrzydliwe i niedopuszczalne” i wolelibyśmy, aby uczeni takich eksperymentów nie przeprowadzali. Jednocześnie jednak ciekawi nas, co wyszło i jak to w ogóle zrobiono.

Magdalena Kawalec-Segond, autorka artykułu

Przyszłość badań

Choć obecne eksperymenty nie stworzyły superinteligentnej myszy, badania nad chimerami mogą przynieść przełom w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych. W 2022 roku Sergiu P. Pasca przeprowadził transplantację ludzkich organoidów do mózgu szczurów, wykorzystując model do badania ludzkich zaburzeń neurorozwojowych.

Naukowcy podkreślają, że inteligencja myszy z ludzką korą mózgową nie dorównuje ludzkiej, co wynika z fundamentalnych różnic w neurobiologii rozwoju i ewolucji. Mimo to, badania te otwierają nowe możliwości zrozumienia ludzkiego mózgu i leczenia jego chorób.

Z.ai
Article written by AI
Z.ai GLM-4.5-FlashFree
Free AI articles150 of 150
No limit after signing in with Telegram