Staliśmy się jednym ze światowych liderów. Dobre życie w Polsce [OPINIA]
Polska stała się jednym z liderów w likwidacji ubóstwa w Europie, ustępując pod tym względem tylko Czechom.
Polska stała się jednym z liderów w likwidacji ubóstwa w Europie, ustępując pod tym względem tylko Czechom. Według kompleksowego wskaźnika AROPE (At risk of poverty or social exclusion), który mierzy ryzyko ubóstwa i wykluczenia społecznego, w Polsce znajduje się „jedynie” 15 proc. społeczeństwa. To mniej niż w Niemczech, Holandii, Belgii, Finlandii, Szwecji czy Danii.
Aby zostać zaklasyfikowanym jako osoba narażona na biedę lub wykluczenie społeczne, trzeba spełnić przynajmniej jedno z trzech kryteriów: mieć kłopoty z pracą (gospodarstwa domowe, gdzie dorośli przepracowują mniej niż 20 proc. uśrednionego etatu), mieć niski dochód (nie więcej niż 60 proc. mediany dochodu) lub nie móc sobie pozwolić na 7 z 13 podstawowych dóbr i usług.
Niespodziewane wydatki
Innym ważnym wskaźnikiem jest niemożność sfinansowania niespodziewanego wydatku, który Eurostat definiuje jako 60 proc. mediany przeciętnego dochodu rozporządzalnego. W 2025 r. kwota ta wyniosła nieco ponad 2300 zł. Do takich wydatków zalicza się operację, pogrzeb, drobne naprawy w domu czy wymianę urządzeń RTV czy AGD.
W Polsce w zeszłym roku na wyłożenie takich pieniędzy nie mogło sobie pozwolić 22,5 proc. osób. Choć wciąż jest to dużo, warto spojrzeć na to w kontekście porównawczym. Wyprzedzają nas m.in. Belgia (22,1 proc.), Luksemburg (niecałe 22 proc.), Austria (niecałe 21 proc.), Czechy (niecałe 19 proc.) i Holandia (trochę ponad 15 proc.).
Odsetek osób, które nie mogły pozwolić sobie na tygodniowy wyjazd na wakacje, spadał najszybciej, osiągając w 2025 r. poziom 24,4 proc., mimo że w 2015 r. problem ten dotyczył 44 proc. osób.
Postęp w materiale
Najważniejszym aspektem tych danych jest jednak trend. Jeśli cofniemy się zaledwie o dekadę, zauważymy, że niespodziewany wydatek przerwał ponad 40 proc. Polaków. W połowie pierwszej dekady XXI w. było to już ponad 60 proc.!
W 2015 r. 7,5 proc. osób w Polsce z powodów finansowych nie mogło sobie pozwolić na odpowiednie ogrzanie mieszkania. W 2025 było to już 3,4 proc. Dekadę temu kłopot z terminowym regulowaniem opłat miał 11 proc. z nas. W zeszłym roku nieco poniżej 3 proc. Jeśli chodzi o finansowy brak możliwości wymiany zniszczonych mebli, było to odpowiednio – 28 i 10 proc. osób.
Te dane wydają się być znacznie ważniejsze niż to, czy Polska znajduje się, czy nie, pośród 20 największych gospodarek świata. Bez wątpienia jednak przynajmniej za część tych trendów odpowiadał również wzrost gospodarczy. To też jest delikatny prztyczek w nos dla osób, które twierdzą, że Polska jako 20. gospodarka świata nie dba o swoich obywateli.
Lider dobrej jakości życia
Oczywiście wciąż jest wiele do zrobienia. Jesteśmy w miejscu, w którym moglibyśmy sobie pozwolić na rozwiązanie kwestii skrajnej biedy. Jednocześnie warto dostrzec, że – zupełnie niepostrzeżenie – staliśmy się jednym ze światowych liderów, jeśli chodzi o dobre życie. A postęp przekłada się również na osoby biedniejsze. To chyba zresztą najlepsza jego miara.