
Druzgocący raport. "PKP PLK musi zmienić procedury". Wnioski po sabotażu w Mice - Next Gazeta.pl
Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejnych opublikowała raport po eksplozji na torach w okolicy wsi Mika, wskazując na błędy procedur PKP PLK, które pozwoliły na przejechanie przez uszkodzony tor aż 11 pociągów.
W nocy z 15 na 16 listopada 2025 roku na trasie Warszawa-Lublin w okolicy wsi Mika nastąpiła eksplozja, która wyłamała prawą szynę. Z powodu błędów w procedurach PKP PLK, aż jedenaście pociągów przejechało przez uszkodzony tor, dopóki nie zauważono przerwy w torowisku.
Detonacja nastąpiła o godz. 20:52. Maszynista pierwszego pociągu nie odczuł wybuchu, usłyszał jedynie niewielki huk i sądził, że spowodował go pantograf współpracujący z siecią trakcyjną. Zgodnie z raportem Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejnych, wyjrzał przez okno i stwierdził, że sieć jest w porządku, a wszystkie wskaźniki na lokomotywie działają prawidłowo.
Kolejne 10 pociągów przejechało przez to miejsce, powodując dalsze wykruszanie szyny, aż do jej całkowitego braku na długości 1,16 metra. Tylko jeden maszynista z 11 pociągów zauważył problemy i zgłosił to dyżurnemu ruchu.
„Wyjrzał przez okno i stwierdził, że sieć jest w porządku, a wszystkie wskaźniki na lokomotywie działają prawidłowo, więc kontynuował jazdę do stacji Dęblin. Następnie miejsce to przejechało 11 pociągów, powodując dalsze wykruszanie szyny, aż do końcowego jej braku na długości 1,16 m”
Prowadzący pociąg przewoźnika CTL Logistics zgłosił, że w „coś uderzyło”. Poprosił o ostrzeżenie kolejnego pociągu jadącego tamtędy, aby obserwował to miejsce. Dyżurny z lokalnego centrum sterowania w Dęblinie zlecił temu pociągowi, pośpiesznemu PKP Intercity, by przyjrzał się dokładnie torom.
Warunki do oględzin były trudne – było ciemno, a pociąg gnał z prędkością 160 km/h. Maszynista PKP Intercity zameldował, że nie widział żadnej przeszkody. Następnie maszynista pierwszego pociągu skończył oględziny i zameldował, że wszystko jest „okej”, a całe zamieszanie to „ewidentnie jakaś zwierzyna”.
Dopiero dzień później, o godz. 6:40, maszynista pociągu PKP IC odczuł uskok, obniżenie toru i zgłosił ten fakt. Dopiero wtedy zauważono ponad metrową przerwę w torach. Dzięki ostrzeżeniu dyżurnego, pociąg Kolei Mazowieckich zbliżał się do wskazanego odcinka ze znacznie mniejszą prędkością, około 53 km/h, i zatrzymał się dopiero za wyrwą.
Przez niemal dobę ruch na trasie był sparaliżowany. Tor całkowicie zamknięto od poniedziałkowego poranka 16 listopada aż do wtorkowej nocy 18 listopada 2025 roku. Opóźnienia dotknęły aż 125 pociągów, które łącznie złapały 795 minut poślizgu.
Zarzuty wobec PKP PLK
W raporcie wytknięto brak skutecznej identyfikacji zagrożenia i dopuszczenie do wjazdu na uszkodzony tor kolejnych pociągów. Komisja zarzuca PKP PLK niewykonanie obowiązku wynikającego z § 69 ust. 4 instrukcji o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1.
„Zabezpieczenia stosowane przez PKP PLK S.A. na liniach o znaczeniu państwowym nie zapobiegają skutecznie przypadkom podejmowania przez osoby postronne czynów zagrażających bezpieczeństwu ruchu kolejowego między innymi aktom terroryzmu, dywersji czy sabotażu”
Mowa tu o zapisie mówiącym, że „jeżeli dyżurny ruchu stwierdzi lub otrzyma powiadomienie albo nasunie mu się przypuszczenie o powstaniu potrzeby wzmożenia ostrożności lub zmniejszenia prędkości, powinien to zarządzić i drużyny pociągowe powiadamiać o tym rozkazami pisemnymi”. Tymczasem dyżurny przekazał tylko ustne, niezobowiązujące ostrzeżenie.
Komisja zaleciła przeprowadzenie przeglądu systemów zarządzania bezpieczeństwem i zmianę procedur związanych z wykrywaniem, monitorowaniem i niezwłocznym zgłaszaniem nieuprawnionych ingerencji w infrastrukturę. Zasugerowano dodatkowe patrole, kontrole terenowe lub techniczne środki monitorowania, takie jak kamery i fotopułapki.
Zalecono również opracowanie nowych procedur, które precyzyjniej określają zasady rozpoznawania i natychmiastowego zgłaszania wszelkich śladów ingerencji, uszkodzeń urządzeń i nietypowych przedmiotów na torach, a także klarowną ścieżkę powiadamiania od pracownika, przez dyżurnego ruchu, aż do służb utrzymaniowych i organów ścigania.
Sprawcy i kontekst
W przypadku zeszłorocznego ataku dywersji można mówić o dużym szczęściu. Żaden z pociągów jadących na tej trasie się nie wykoleił, a nikt nie ucierpiał. Wykolejenie się któregoś z pociągów w tym miejscu mogłoby być tragiczne w skutkach, szczególnie że rejon wybuchu jest mało zurbanizowany.
Do zdetonowania ładunku wybuchowego mogło dojść pod przejeżdżającym pociągiem, co skutkowałoby poważnym wypadkiem. Warto podkreślić, że linia, na której doszło do ataku, jest jedną z kluczowych tras, którą do Ukrainy trafia broń, uzbrojenie i zaopatrzenie.
Śledczy ustalili, że bezpośrednimi sprawcami byli dwaj Ukraińcy, którzy zdradzili swój kraj i współpracowali z Rosją. Na zlecenie rosyjskiego wywiadu wjechali do Polski z Białorusi i przeprowadzili akt dywersji. Warto podkreślić, że w międzyczasie do Sądu Okręgowego w Warszawie skierowano akt oskarżenia przeciwko obywatelowi Ukrainy, który miał współpracować z rosyjskim wywiadem i pomagać wspomnianej dwójce.
W miejscowości Gołąb w powiecie puławskim ci sami mężczyźni od 1 października do 16 listopada 2025 roku zamontowali na torach dwa specjalnie skonstruowane elementy metalowe, których użycie mogło doprowadzić do wykolejenia wagonów. Zabezpieczone przez policję dowody rzeczowe i ślady posłużą organom bezpieczeństwa państwa do kontynuowania postępowania.