Ukrywał straty, aż sięgnęły 1,2 mld dol. Tak upadł 233-letni bank

W 1992 roku 25-letni Nick Leeson przeniósł się do Singapuru, gdzie objął stanowisko w 233-letnim banku Barings. Mimo niewielkiego doświadczenia w zarządzaniu, szybko stał się gwiazdą tej instytucji. Jego pensja wynosiła ok. 50 tys. funtów rocznie, ale bank słynął z wysokich premii.

W Singapurze funkcjonowało konto błędów o nazwie „five eights” (88888), przeznaczone na różnice pojawiające się podczas rozliczania transakcji. To właśnie to konto Leeson zaczął wykorzystywać do ukrywania swoich strat, które zaczęły się od ok. 10 tys. funtów.

Mechanizm ukrywania strat

Pierwszy poważny błąd Leesona wyniósł ok. 10 tys. funtów. Zamiast zamknąć pozycję, postanowił poczekać, czy rynek przesunie się w korzystnym kierunku. Gdy tak się nie stało, strata trafiła na konto 88888.

We wrześniu 1992 r. strata na koncie wynosiła już ok. 5 mln dol., a do maja 1993 r. wzrosła do 20 mln dol. Leesonowi udało się jednak ją odrobić, ale gdy pojawił się kolejny błąd, pieniądze ponownie trafiły na konto 88888.

Mechanizm przypominał odrabianie strat przez hazardzistę - Leeson zwiększał pozycje, próbując odzyskać utracone pieniądze. Pod koniec 1994 r. kwota otrzymana przez niego z Londynu sięgała ok. 600 mln dol.

Brak kontroli i nadzoru

Przez pewien czas Leeson uchodził za wschodzącą gwiazdę Barings, raportując wysokie zyski. Problem polegał na tym, że ok. 90 proc. obrotów stojących za sukcesami pochodziło z nielegalnego konta 88888.

Kapitał własny Barings wynosił ok. 250 mln funtów, mimo to do Singapuru trafiło 650 mln funtów. Leeson przekroczył ustawowy limit finansowania spółki zależnej (20 proc. kapitału banku, czyli 50 mln funtów) aż trzynaście razy.

Aby wyjaśnić rozbieżności w bilansie, Leeson stworzył fikcyjną transakcję pozagiełdową wartą 7 mld jenów. Fałszywe potwierdzenie, które zdobył, przeszło audyt mimo oczywistych nieścisłości.

Katastrofa i konsekwencje

W styczniu 1995 r. trzęsienie ziemi w Kobe spowodowało spadki na rynkach, a straty Leesona sięgnęły ok. 650 mln funtów. 23 lutego 1995 r. londyńscy specjaliści ostatecznie ujawnili skalę problemów.

Leeson uciekł z Singapuru, ale został zatrzymany we Frankfurcie. Ostatecznie zgodził się na ugodę z władzami Singapuru, przewidującą karę pięciu lat i czterech miesięcy więzienia. Bank Barings został sprzedany ING za jednego funta.

W więzieniu u Leesona wykryto nowotwór, który usunięto chirurgicznie, a następnie przechodził on chemioterapię. Na wolność wyszedł w lipcu 1999 r. Dziś uważa, że banki są znacznie lepiej zabezpieczone przed działalnością nieuczciwych pracowników niż w latach 90.