Masz nowe mieszkanie z podziemnym garażem? To może być twoje schronienie. Są konkretne warunki
Od 1 stycznia 2026 r. inwestorzy budujący określone budynki z garażami lub kondygnacjami podziemnymi muszą uwzględnić możliwość wykorzystania tych przestrzeni jako miejsc doraźnego schronienia.
Zmiany wynikają z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej z 5 grudnia 2024 r. Celem jest zwiększenie bezpieczeństwa obywateli, choć nowe regulacje budzą wątpliwości co do kosztów i odpowiedzialności. Adwokat Ignacy Heckert podkreśla, że rozwiązania te mają służyć czasowemu zabezpieczeniu mieszkańców w sytuacjach zagrożenia.
Różnica między schronem a garażem
Przepisy jasno rozróżniają budowle ochronne. Schrony to zamknięte, hermetyczne konstrukcje chroniące przed skażeniami, podczas gdy ukrycia nie są hermetyczne. Miejsca doraźnego schronienia, jak przygotowane garaże czy piwnice, mają zapewnić czasowe zabezpieczenie, ale nie są pełnoprawnymi schronami.
Wbrew obawom, deweloperzy nie muszą budować pełnoprawnych schronów w każdym nowym budynku. Nowe obowiązki dotyczą głównie możliwości wykorzystania określonych przestrzeni podziemnych jako miejsc doraźnego schronienia.
Wyzwania dla deweloperów
Nowe wymagania techniczne oznaczają dodatkowe koszty, które deweloperzy mogą przenieść na kupujących. Ustawa jednak przewiduje mechanizmy finansowania, w tym dotacje sięgające nawet 100 proc. kosztów, choć nie każdy właściciel nieruchomości może liczyć na pełne pokrycie wydatków ze środków publicznych.
Obowiązek nie ma charakteru bezwzględnego - nie dotyczy np. wielorodzinnych budynków liczących nie więcej niż cztery lokale mieszkaniowe. Dla inwestorów kluczowe jest prawidłowe uwzględnienie wymagań w dokumentacji projektowej.
Wyzwania dla samorządów
Nowe prawo to także wyzwanie dla samorządów, które uczestniczą w organizacji systemu ochrony ludności. Muszą rozpoznać istniejące zasoby i ustalić, które obiekty mogą być wykorzystane do ochrony mieszkańców, co wiąże się z dodatkowymi obowiązkami.
Samorządy muszą pogodzić potrzeby bezpieczeństwa z możliwościami finansowymi oraz prawami właścicieli nieruchomości. Decyzje o uznaniu obiektu za budowlę ochronną są zaskarżalne, co może prowadzić do sporów.
Polska w tyle za Finlandią
Finlandia, która ma schrony dla 90 proc. ludności, jest dobrym przykładem państwa z rozwiniętym systemem ochrony. Polska dysponuje schronieniami jedynie dla 4 proc. obywateli. Fińska infrastruktura powstawała przez dziesięciolecia, a wiele obiektów w czasie pokoju pełni inne funkcje.
Nowe przepisy są ważnym krokiem w odbudowie polskiego systemu bezpieczeństwa. Ich znaczenie wykracza poza sektor budowlany - zmieniają sposób myślenia o bezpieczeństwie, stając się elementem planowania inwestycji i zarządzania nieruchomościami, także prywatnymi.