Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz nadal jest ministrem w rządzie Donalda Tuska. Karol Nawrocki zwleka z podpisaniem dymisji

Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz formalnie nie opuściła już swojego stanowiska w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, mimo że złożyła dymisję niemal miesiąc temu. Wciąż pełni funkcję szefowej ressortu, ponieważ prezydent Karol Nawrocki nie podpisał jej odwołania, co uniemożliwia premierowi Donaldowi Tuskowi powołania nowego ministra.

W efekcie MFiPR pozostaje bez nowego szefa, a w jego kierownictwie z czterech osób pozostała tylko jedna – wiceminister Jacek Karnowski.

Pełczyńska-Nałęcz przebywa na urlopie zaordynowanym przez premiera Tuska, a jej dymisja została przyjęta przez premiera bez konieczności podpisu prezydenta.

Przedłużający się czas zawieszenia w resorcie to kolejna odsłona tarć pomiędzy premierem a prezydentem. Pełczyńska-Nałęcz wskazała, że do skutecznego zakończenia pełnienia funkcji potrzebne jest działanie prezydenta.

Ministerstwo stoi przed bardzo poważnymi zadaniami, takimi jak inwestowanie i rozliczanie pieniędzy z polityki spójności na lata 2021–2027 oraz negocjacje dotyczące nowego budżetu UE na lata 2028–2034.

Brak ministra osłabia Polskę w negocjacjach

Zdaniem urzędników z województw, z których w obecnej perspektywie finansowej wydawane jest 44 proc. pieniędzy z polityki spójności, sytuacja kadrowa w MFiPR jest niekorzystna dla Polski.

– Z naszego punktu widzenia resort działa i nawet paradoksalnie będzie bardziej skuteczny i sprawczy niż za czasów ministry Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, gdyż ministra nie miała politycznego przebicia wśród innych ministrów, a już na pewno nie na Radzie Ministrów. Jednak z politycznego punktu widzenia sytuacja jest niekorzystna dla Polski, ponieważ negocjujemy nową perspektywę finansową na lata 2028–2034 i brak faktycznego ministra osłabia naszą pozycję negocjacyjną – mówi anonimowo urzędnik jednego z urzędów marszałkowskich.

Marszałkowie województw są zaniepokojeni sytuacją w resorcie. Władze Podkarpacia, na czele z marszałkiem Władysławem Ortylem, kontynuowały działania zmierzające do przekonania Komisji Europejskiej, by wydzieliła część pieniędzy z nowego budżetu na potrzeby europejskich regionów graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą.

– Oczywiście sytuacja w MFiPR nas naprawdę martwi. Jesteśmy w takim momencie, w którym trwają prace nad nową perspektywą finansową. Jest wiele niewiadomych, co nas czeka, także w samej Komisji Europejskiej, w Brukseli. I też nie chcielibyśmy, żeby tu było dużo problemów po stronie polskiej. My jako województwo podkarpackie organizując Forum Wschodnich Regionów Przygranicznych, dajemy pewien wkład, który nas przygotowuje do wykorzystania tych nowych funduszy i myślę, że to ministerstwo jest tak ważne, że decyzje w nim powinny zapadać bardzo szybko. Ja oczywiście jednoznacznie potwierdzam, że była potrzeba zmiany, bo nie mieliśmy tam ani dobrych relacji, ani dobrej współpracy jako regiony, które w Polsce odpowiadają za 44 proc. środków z UE. Jesteśmy bardzo ważnym graczem nie tylko przy wdrażaniu, ale także przy ich wykorzystaniu i sytuacja kadrowa w MFiPR nas niezmiennie martwi – mówi „Rzeczpospolitej” marszałek Ortyl.

Podobne zdanie wyraża marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym.

– Artykuł 161 Konstytucji RP jasno wskazuje, że prezydent na wniosek premiera dokonuje zmian w składzie Rady Ministrów. Nasza ustawa zasadnicza nie daje możliwości czekania, czy wybierania sobie ministrów. Warto też pamiętać, że mówimy o jednym z najważniejszych ministerstw, chociażby pod kątem rozwoju polskich regionów. Czas jest też niezwykle ważny, bo jesteśmy już na końcu decyzji o przyszłych ramach finansowych, więc – trochę tak ironizując – pokazuje to, że pan prezydent może próbować wprowadzać ustrój prezydencki, ale to jest ironia. Sprawa jest bardzo poważna i mam nadzieję, że ta zmiana na panią ambasador Agnieszkę Bartol nastąpi jak najszybciej bez zbędnej zwłoki – tłumaczy.

Agnieszka Bartol wciąż ambasadorką

Premier Donald Tusk wskazał na Agnieszkę Bartol jako przyszłą ministra funduszy, ale ona nadal pozostaje ambasadorką RP przy UE.

Bartol przyleciała specjalnie w ubiegłym tygodniu z Brukseli do Warszawy z nadzieją na zaprzysiężenie na stanowisko minister, ale ostatecznie wróciła do stolicy Belgii bez zmiany statusu.

Wiceminister Jacek Karnowski zapewnił, że resort pod względem operacyjnym działa nieprzerwanie i w trybie normalnych prac, a sam jest w stałym kontakcie z Agnieszką Bartol.

Jego przeciwnicy polityczni mówią, że ma zbyt wielką swobodę w resorcie. Czekali bardzo długo, aby być numerem jeden w MFiPR i się w końcu doczekał. Minister Pełczyńska-Nałęcz go „zwalczała”, odrzucała zaproszenia dla niego i blokowała medialnie, a teraz ma on wreszcie swoje przysłowiowe pięć minut – mówi anonimowo jeden z ekspertów ds. funduszy UE.

– Zapewne Jacek załatwia teraz wszystkie „swoje sprawy”, w szczególności te dotyczące Pomorza i przyszłej elektrowni atomowej, która ma powstać przecież nie gdzie indziej, a właśnie w województwie pomorskim – dorzuca proszący o zachowanie anonimowości urzędnik jednego z urzędów marszałkowskich.

Resort realizuje KPO i programy krajowe

MFiPR nadal realizuje bieżącą perspektywę finansową na lata 2021–2027. Według danych z 9 listopada, od uruchomienia programów do 8 listopada w ramach programów krajowych i regionalnych uruchomiono 5 506 naborów, których budżet wyniósł 349,4 mld zł.

W programach krajowych i regionalnych złożono 85 593 wnioski o dofinansowanie projektów o wartości wydatków kwalifikowalnych 654,3 mld zł, w tym dofinansowanie wyniosło 503,4 mld zł. Z beneficjentami podpisano 32 453 umowy o dofinansowanie projektów o wartości wydatków kwalifikowalnych 310,7 mld zł, w tym 239,6 mld zł dofinansowania UE, co stanowi 72,8 proc. dostępnej puli środków UE.

Trwają finałowe prace nad Krajowym Planem Odbudowy. 30 września Polska przekazała do Komisji Europejskiej dziewiąty, a zarazem ostatni wniosek o płatność z KPO na ponad 55 mld zł. Z całej puli KPO, czyli 240 mld zł, większość trafiła już nad Wisłę, na przeróżne przedsięwzięcia – od nowoczesnych szpitali i ekologicznego transportu po szybki internet w tysiącach domów, transformację energetyczną oraz prace na liniach kolejowych.

– Po dwóch i pół roku wdrażania KPO, mimo dwuletniego opóźnienia, możemy powiedzieć: zrobiliśmy 100 proc., całe KPO zostało zainwestowane. KPO stało się motorem rozwojowym Polski. Około 1,5 proc. wzrostu PKB jest dzięki inwestycjom z programu, a Polska dzięki niemu jest liderem rozwoju gospodarczego w Europie – mówiła jeszcze niedawno Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz na konferencji podsumowującej KPO. Jak dodała, KPO to 1,2 mln podpisanych umów.