Masowi zabójcy zwykle są poczytalni. Adwokat o tragedii w Krakowie
Po tragicznej strzelaninie w Krakowie wróciły pytania o broń, bezpieczeństwo i rolę służb. Zdaniem ekspertów Polska nie potrzebuje zaostrzenia prawa karnego, ale lepszych procedur badań osób posiadających broń.
Po tragicznej strzelaninie w Krakowie rozgorzała dyskusja o dostępie do broni. Zdaniem adwokata Jacka Potulskiego, profesora Uniwersytetu Gdańskiego, Polska nie potrzebuje zaostrzenia prawa karnego, ale lepszych procedur badań osób posiadających broń oraz skuteczniejszego przeciwdziałania radykalizacji.
— Organizacje terrorystyczne nie szukają zwolenników. Wyławiają ludzi potrzebujących pomocy — mówi Potulski, dodając, że masowe zabójstwa wymagają broni palnej, a im łatwiej ją nabyć, tym większe ryzyko jej wykorzystania.
Bezpieczeństwo Polski
Potulski podkreśla, że wciąż jesteśmy jednym z bezpieczniejszych miejsc na świecie. Jednorazowe incydenty, nawet te tragiczne, nie powinny zmieniać tego faktu.
— Dopóki przeciętny mieszkaniec Polski może wieczorem bezpiecznie wyjść z domu, dopóty nie głośmy tez o daleko idącym zagrożeniu — argumentuje ekspert.
Badania posiadaczy broni
Pod koniec 2025 roku w Polsce toczyła się dyskusja o dodatkowych obowiązkowych badaniach dla posiadaczy broni. Mecenas Rafał Dębowski twierdzi, że kolejny kwit nie zwiększy bezpieczeństwa. Michał O., sprawca krakowskiej tragedii, był związany z klubem sportowym KS Świt Starachowice i przeszedł badania stosunkowo niedawno.
Potulski wskazuje, że badanie przez psychiatrę i psychologa musi być rzetelne, a nie „udawane”. Chodzi o sprawdzenie wystawianych recept, np. na leki psychotropowe, korzystania ze świadczeń medycznych dotyczących opieki psychiatrycznej.
Radykalizacja i służby
Ekspert przypuszcza, że Michał O. mógł być w sieci zachęcany do tak irracjonalnego działania. Wyjaśnia mechanizm pozyskiwania młodych ludzi do radykalnych akcji, podobny do tego stosowanego przez ISIS czy grupy przestępcze.
Wyławiają ludzi potrzebujących pomocy w zakładach karnych, w biednych środowiskach, oferują pomoc w życiu codziennym, szukaniu pracy, wspólnoty, idziemy razem na spotkanie, mecz czy nabożeństwo, potem prosimy o drobne przysługi, ujawniamy „Tajemnicę”, a następnie mamy gotowego na wszystko radykała.
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego odczytała, że na szafce w pracy zamachowiec miał napisany skrót „GGER”, odnoszący się do Elliota Rodgera, sprawcy masakry w USA w 2014 roku. Sprawca szukał też informacji o Andersze Breviku, Charlesie Mansownie i Tedzie Kaczynskim.
Potulski ocenia, że działania służb, w tym policji, zadziałały prawidłowo. Podkreśla profesjonalizm policjantów, którzy zatrzymali sprawcę, oraz sprawność komunikacji i szybkość reakcji. Wskazuje jednak, że działania służb powinny być również elementem śledztwa, zwłaszcza że dwóch młodych policjantów walczy o zdrowie.
Użycie broni przez policję
Ekspert wyjaśnia, że zgodnie z ustawą o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, policjanci mogą użyć broni, gdy muszą odeprzeć bezpośredni, bezprawny atak na życie lub zdrowie człowieka. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności.
— Jeśli ktoś zdecydował się na masowe morderstwo, to musiał się godzić na to, że policja będzie uważała go za niebezpiecznego, a poszczególni policjanci będą musieli go zabić — mówi Potulski, dodając, że policjanci potrzebują wsparcia medycznego, psychologicznego i prawnego.
Powiązane
