Więzienie za karykaturę i nagi deepfake nieistniejącej osoby

Projekt nowelizacji kodeksu karnego, przygotowany przez posłankę KO Monikę Rosę, zakłada wprowadzenie odpowiedzialności karnej za tworzenie i rozpowszechnianie tzw. seksualizowanych deepfake'ów. Zgodnie z propozycją, za rozpowszechnianie bez zgody wizerunku osoby nagiej lub osoby w trakcie czynności seksualnej, wytworzonego przy użyciu sztucznej inteligencji, groziłaby kara od trzech miesięcy do pięciu lat więzienia.

– Rozwój sztucznej inteligencji sprawił, że polskie prawodawstwo nie nadąża za rzeczami, które dzieją się w internecie. Umieszczenie zmodyfikowanego zdjęcia albo filmu w sieci jest realną krzywdą. Krzywdą, za którą sprawca zbyt rzadko ponosi konsekwencje, jeśli w ogóle je ponosi – mówiła Monika Rosa.

Zastrzeżenia prokuratora

Istotne uwagi do przepisów formułuje prokurator krajowy Dariusz Korneluk. Jego zdaniem projekt zasługuje na aprobatę, jednak sformułowanie przepisów może przynieść niezamierzone konsekwencje. Korneluk zauważa, że przepis może być interpretowany szerzej, niż zakładają autorzy, i obejmować karanie za rozpowszechnianie wizerunku nieistniejącej nagiej osoby.

– Użyte w przepisie sformułowanie „wizerunek osoby” można bowiem i należy rozumieć jako wizerunek człowieka, niezależnie od tego, czy taki człowiek istnieje. Karalne będzie zatem nie tylko rozpowszechnianie deepfake'u o treści seksualnej, prezentującego prawdziwą osobę, lecz również wizerunku postaci nieprawdziwej – czytamy w opinii.

Ostrzeżenie Sądu Najwyższego

Zastrzeżenia do propozycji ma także Sąd Najwyższy. W opinii przekazanej do Sejmu wskazano, że przepis nie zawiera znamienia dotyczącego pozoru autentyczności materiału. – Literalnie odczytany obejmie zatem każde cyfrowe wytworzenie wizerunku osoby nagiej, także jawnie nierealistyczne, karykaturalne i satyryczne – twierdzi SN.

Sąd Najwyższy wskazuje, że taki szeroki zakres kryminalizacji może uderzać w konstytucyjną wolność wypowiedzi. Zaproponowano uzupełnienie przepisu o znamię pozoru autentyczności, co wyeliminowałoby ryzyko instrumentalnego wykorzystania przepisu przeciwko wypowiedziom krytycznym i satyrycznym.