ABW przewidywała scenariusz zamachu jak ten z Krakowa

W wydawanym przez ABW magazynie „Terroryzm – studia, analizy, prewencja” szczegółowo analizowano warianty ataków, które przypominają wydarzenia z Krakowa. Autorzy, z którymi współpracuje ABW, piszą o atakach z użyciem samochodu i rekomendują zabezpieczenie miast przed tego typu wydarzeniami.

Służby dostrzegały ryzyko radykalizacji młodych ludzi, którzy pod wpływem internetu mogą stać się sprawcami przemocy lub narzędziami w rękach innych. Wiedza i ostrzeżenia nie przełożyły się na konkretne działania.

Analizy z najnowszego wydania zbioru jednoznacznie wskazują, że państwo miało wiedzę na temat nowego typu zagrożeń, nie tylko związanych z dywersją i sabotażem prowadzonym przez służby specjalne Białorusi i Rosji, ale także z politycznym ekstremizmem.

Państwo od dawna obawiało się homegrown terrorismu, czyli zamachowców ukształtowanych na miejscu i działających w pojedynkę. Są to ludzie oddani przemocy, wyalienowani i zradykalizowani poprzez niemal całkowite przeniesienie życia do sieci.

Jeden z artykułów w magazynie dotyczy zabezpieczenia miast przed zamachowcami posługującymi się autem. Autor odwołuje się w nim do rajdu w Sopocie w 2014 roku, gdy 32-letni kierowca czerwonej Hondy wjechał na pieszą strefę ul. Monte Cassino, taranując 23 osoby.

Materiał ABW wskazuje, że tamte wydarzenia były punktem wyjścia do myślenia o zabezpieczeniach, ale zakładano, że w przyszłości samochód może zostać wykorzystany jako taran. Nie brano pod uwagę wersji znacznie bardziej radykalnej – czyli rajdu autem przez centrum miasta z zamachowcem, który strzela z niego do przypadkowych przechodniów.

W polskich realiach to zagadnienie pozostaje nierozpoznane w wystarczającym stopniu, zarówno na poziomie organizacyjnym, jak i projektowym. Mimo niewystąpienia na terytorium Polski zamachów terrorystycznych z użyciem pojazdu, nie należy marginalizować tego zagrożenia, zwłaszcza w odniesieniu do imprez masowych i innych wydarzeń organizowanych na otwartej przestrzeni – czytamy w „Terroryzm…”.

Analizowana wersja ataku zakłada, że już sam samochód jest dla zamachowca bronią. Skuteczność zagrożenia wynika z połączenia prostoty wykonania, powszechnej dostępności narzędzia oraz możliwości oddziaływania na dużą liczbę osób w krótkim czasie.

Sprawca nie musi dysponować zaawansowanym zapleczem technicznym ani skomplikowaną logistyką. Z tego względu to zagrożenie ma szczególne znaczenie w kontekście ochrony wydarzeń publicznych oraz wszystkich przestrzeni o dużej koncentracji ruchu pieszego.

Autor błędu jest zakładanie, że Polska – jako państwo niekojarzone do tej pory z zamachami – jest mniej podatna na taki atak.