Oddałeś mieszkanie za długi? Będzie przychód i podatek
Ministerstwo Finansów zmienia przepisy podatkowe, aby przenoszenie własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu traktowało jako odpłatne zbycie, co oznacza konieczność zapłaty podatku dochodowego. Nowelizacja czeka już tylko na podpis prezydenta.
Dotychczas sądy przyznawały podatnikom zwolnienie z PIT w przypadku oddania mieszkania w zamian za spłatę długu, uznając, że nie ma tu przychodu. Ministerstwo Finansów uznaje to za błąd i wprowadza nowy przepis, który od 1 stycznia 2027 r. zobowiązuje do rozliczenia przychodu z takiej transakcji, co będzie niekorzystne dla dłużników.
W obecnej sytuacji właściciele nieruchomości, którzy przenoszą ją na rzecz wierzycieli w celu uregulowania zobowiązań, nie muszą wykazywać przychodu w zeznaniu rocznym. Zgodnie z ustawą o PIT, odpłatne zbycie nieruchomości podlega opodatkowaniu 19-proc. podatkiem, chyba że nastąpiło po pięciu latach od jej nabycia lub przeznaczeniu uzyskanych środków na cele mieszkaniowe.
W jednym z interpretacji urzędowych (nr 0115-KDIT2.4011.425.2025.2.DT) mężczyzna, który przeniósł udziały w nieruchomości na rzecz dwóch wierzycieli w zamian za zwolnienie z długu, twierdził, że nie musi rozliczać tej transakcji z fiskusem. Urzędnicy jednak stwierdzili, że termin „odpłatne zbycie” obejmuje również takie umowy, a właściciel uzyskuje przysporzenie majątkowe.
„Zwolnienie z długu ma dla Pana określoną wartość majątkową, gdyż w jego wyniku przestał Pan być zobowiązany wobec wierzycieli do zapłaty określonej kwoty pieniężnej – wartości niespłaconych pożyczek”
Konflikt z orzecznictwem
Większość orzeczeń sądowych jest korzystna dla podatników, uznając, że przenoszenie własności w zamian za zwolnienie z długu nie zwiększa majątku właściciela. Przykładem są wyroki o sygn. II FSK 2798/20 czy II FSK 1196/18, które potwierdzają, że w takiej sytuacji nie ma przychodu podatkowego.
Ministerstwo Finansów nie zgadza się z tym poglądem, argumentując, że podważa on istotę podstawowych elementów konstrukcyjnych podatku dochodowego. W uzasadnieniu do nowelizacji podkreślono, że zmiana ma na celu wyeliminowanie nieprawidłowej linii interpretacyjnej NSA.
„Z poglądem tym nie sposób się zgodzić, gdyż podważa on istotę podstawowych elementów konstrukcyjnych podatku dochodowego, takich jak przychód i dochód podatkowy”
Nowe zasady od 2027 roku
Nowy przepis (art. 19 ust. 2a ustawy o PIT) stanowi, że przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości w celu uregulowania zobowiązania, w tym z tytułu zaciągniętej pożyczki, jest wysokość zobowiązania uregulowanego w następstwie takiego zbycia. Zmiana ta będzie miała zastosowanie również do rzeczy ruchomych, takich jak samochody.
Zmiana jest niekorzystna dla podatników, ale logiczna, ponieważ podobne regulacje obowiązują już przedsiębiorców. Doradca podatkowy Kuba Lewandowski z PwC przedstawia skutki nowego przepisu na przykładzie: dłużnik, który odda mieszkanie warte 700 tys. zł w zamian za spłatę długu w 2027 r., będzie musiał wykazać przychód w tej wysokości i zapłacić od niego podatek.
Powiązane
