Zabili ciężarną kobietę na oczach ok. 30 świadków. Potem pojechali na pasterkę

W nocy z 24 na 25 grudnia 1976 r. pod Połańcem doszło do makabrycznego morderstwa. Jan Sojda, zwany „królem Zrębina”, wraz z krewnymi i wspólnikami zamordował ciężarną 18-latkę, jej męża i 12-letniego brata. Zbrodnia została popełniona na oczach ok. 30 świadków, którzy następnie przysięgli milczenie na medalik, pieczętując przysięgę własną krwią.

– Nie znam drugiej tak makabrycznej historii – mówi Roman Czejarek, dziennikarz radiowy i telewizyjny, wieloletni szef „Lata z radiem”. Przez lata wieś kryła morderców, a za wroga uznała matkę ofiar. Upór Zdzisławy Kality doprowadził do procesu, w którym zapadły cztery wyroki śmierci. Dwa wykonano, a kilkanaście osób skazano za fałszywe zeznania.

Planowana zbrodnia

Zbrodnia nie była przypadkowa. Sojda z pełną premedytacją zaplanował koszmarne morderstwo. Wieczór wigilijny, świąteczna wieczerza, a następnie wyjazd na pasterkę do miasta, gdzie sprawcy mogli uzyskać alibi. Na pasterkę jadą dwoma wynajętymi autobusami, ponieważ po wigilijnej wódce nikt nie chce prowadzić.

Jeden z pasażerów informuje Krystynę, że jej ojciec robi awanturę. 18-latka, będąca w piątym miesiącu ciąży, zabiera męża Stanisława i 12-letniego brata Miecia, prosząc kierowcę o zawiezienie ich do domu. Kierowca jednak zamyka drzwi, zmuszając ich do pieszej wędrówki najkrótszą drogą po asfalcie.

Morderstwo na oczach świadków

Na drodze Fiat potrąca 12-letniego Miecia, który ma złamane nogi. W świetle reflektorów autobusów widać całą rodzinę. Wtedy Jan Sojda, trzymając ciężki klucz do kół, zaczyna bić Stanisława w głowę. Krystyna ucieka w zaśnieżone pole, gonią ją Henryk Witek świecący latarką. Po kolejnych ciosach giną na oczach ok. 30 świadków.

Miecio, który ciągle żyje, drażni sprawców swoim jękiem. Przejeżdżają po nim autobusem, a następnie upozorowują wypadek drogowy. Ciała układają w rowie i po nich przejeżdżają. Sojda, który lubił oglądać kryminały, wymyśla dodatkowo upozorowanie gwałtu, rozbierając ciało Krystyny.

Przysięga milczenia

Po zbrodni Sojda wie, że ma kilkudziesięciu świadków. Wyciąga przygotowany wcześniej medalik z Matką Boską i igłę. Każdy wychodzący z autobusu musi wyciągnąć palec, który Sojda nakłuwa. Kroplą krwi na medaliku pieczętuje przysięgę milczenia. Następnie drugi autobus wiezi ich z powrotem na pasterkę, aby mieli alibi.

Następnego dnia wieś milczy. Pojawia się jednak 14-letni Staś, kolega Miecia, który krzyczy pod domem Sojdy: „Mordercy, zabiliście mojego przyjaciela!”. Sojda rozpoczyna łapówkarstwo, dając świadkom po 5, 10, 20 tysięcy złotych. Sąd ustalił, że na łapówki poszło łącznie prawie 400 tysięcy ówczesnych złotych, co odpowiadało rocznym pensjom wielu osób.