Rozproszone systemy uczelni a ryzyko cyberincydentów

Ręczne eksportowanie arkuszy, przesyłanie plików mailem i poprawianie danych w kilku miejscach naraz to na uczelniach codzienność, która generuje ukryte koszty. Ten cyfrowy chaos ma jednak znacznie poważniejszą cenę – otwiera luki niebezpieczne luki.

Z punktu widzenia cyberbezpieczeństwa powstają kolejne kopie danych, często przechowywane poza systemem źródłowym. Plik może trafić do skrzynki pocztowej, na dysk lokalny, do komunikatora lub współdzielonego katalogu, a każde takie miejsce ma własne zasady dostępu.

Według Głównego Urzędu Statystycznego, 31 grudnia 2025 roku w polskich uczelniach kształciło się 1,3228 mln osób. Przy takiej skali nawet niewielki odsetek operacji wykonywanych poza uporządkowanym obiegiem tworzy znaczną liczbę dodatkowych plików, transferów i punktów dostępu.

Ryzyko rośnie wtedy, gdy brakuje jasnych zasad wymiany danych, właścicieli poszczególnych zbiorów, wspólnych słowników i kontroli nad tworzonymi kopiami. W takim środowisku bezpieczeństwo zależy nie tylko od zabezpieczeń każdej aplikacji, lecz także od tego, co dzieje się pomiędzy nimi.

Brak kontroli nad danymi

Systemy obsługujące studentów, finanse, kadry, rekrutację, dydaktykę i badania często przechowują częściowo te same informacje. Jeśli nie wymieniają ich automatycznie, rolę integracji przejmuje pracownik, eksportując dane, zmieniając układ pliku i uzupełniając brakujące pola.

Informacje mogą trafiać do systemu przez API, pliki XML albo formularze wypełniane przez użytkowników. Każdy kanał może być bezpieczny, jeśli ma określonego właściciela, kontrolę dostępu i procedurę obsługi błędów. Ryzyko pojawia się wtedy, gdy korekty są wykonywane w wielu miejscach.

W badaniu EDUCAUSE QuickPoll z 2025 roku 51 proc. respondentów ze szkolnictwa wyższego wskazało dane rozproszone między jednostkami jako jedną z najważniejszych przeszkód w rozwijaniu strategii danych. Tylko 1 proc. uznało, że ich instytucja w pełni zmodernizowała zarządzanie danymi i związaną z nim strategię.