Polska przy stole negocjacyjnym ws. Ukrainy. Tusk: Będziemy odgrywali kluczową rolę - Gazeta

Szczyt w Dublinie zakończył się ustaleniem, że Polska wejdzie w skład grupy E5, która będzie prowadzić rozmowy pokojowe z Rosją i USA. Decyzję tę ogłosił szef Rady Europejskiej Antonio Costa, podkreślając jedność europejskiego stanowiska.

W skład grupy weszły również Francja, Niemcy, Wielka Brytania i Włochy, a do prac dołączą instytucje unijne. Tego dnia premier Donald Tusk informował, że Polska odgrywać będzie kluczową rolę w nowym formacie negocjacyjnym.

Tusk zaznaczył, że Polska nie będzie uczestniczyć w wyścigu o to, kto znajdzie się przy stole, ponieważ właściwe struktury już istnieją. Podkreślił, że priorytetem jest zapobieganie niepotrzebnym ustępstwom wobec Rosji.

Format E5 i rola Polski

Grupa E5, w której zasiada Polska, to pięć państw Europy Zachodniej, które będą reprezentować interesy całego kontynentu podczas rozmów. Szef Rady Europejskiej Antonio Costa zapewnił, że europejski zespół będzie działać w ścisłej koordynacji i pełnej jedności.

Premier Donald Tusk zaznaczył, że Europa musi przemawiać jednym, wyraźnym głosem we wszystkich dyskusjach kształtujących przyszłość Ukrainy oraz bezpieczeństwo kontynentu.

Tusk zapewnił, że Polska nie będzie ustępstw wobec rosyjskich żądań, w tym rewizji architektury bezpieczeństwa w Europie. Podkreślił, że nie ma mowy o kompromisach, które mogą zagrażać bezpieczeństwu.

Z kolei premier Donald Tusk poinformował dziennikarzy, że piątkowe rozmowy koncentrowały się na dwóch tematach: sztucznej inteligencji oraz obecności europejskich partnerów przy stole negocjacyjnym w sprawie zakończenia wojny w Ukrainie.

Rozszerzenie rozmów o Europę

Decyzja o włączeniu Europy do rozmów z Rosją i USA była wynikiem spotkania, do którego doszło w Dublinie w nocy z czwartku na piątek. Wysłannicy prezydenta USA, Jared Kushner i Steve Witkoff, spotkali się z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim oraz przedstawicielami Polski, Niemiec, Francji, Włoch i Wielkiej Brytanii.

Polskę reprezentował wiceminister spraw zagranicznych Robert Kupiecki. Kushner, który wcześniej spotkał się z Władimirem Putinem na Kremlu, poinformował po rozmowach w Dublinie, że kolejna runda rozmów pomiędzy Rosją a Ukrainą zostanie rozszerzona o Europejczyków.

Delegacje Niemiec, Francji, Włoch i Wielkiej Brytanii oraz przedstawiciele unijnych instytucji byli już obecni podczas negocjacji we wtorek i środę w Abu Zabi, ale nie zostali dopuszczeni do bezpośrednich rokowań z udziałem Rosjan.

Z zapowiedzi Kushnera wynika, że teraz przy stole rozmów zasiądzie reprezentant Europy. Francuski prezydent Emmanuel Macron i kanclerz Niemiec Friedrich Merz przypomnieli w czwartek w Dublinie, że już teraz istnieją formaty rozmów, takie jak E3 i E5.

Kwestie finansowe i sztuczna inteligencja

Na szczycie omówiono również kwestie dalszego finansowania Ukrainy. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz wykluczył możliwość zgody na nowy unijny budżet na lata 2028-34 bez porozumienia wszystkich państw UE w sprawie pomocy finansowej dla Ukrainy na 2027 rok, która jest szacowana na 70 mld euro.

Powiązanie przez Merza obu kwestii ma wywrzeć presję na część państw Europy Środkowej, w tym Słowację, Czechy, Węgry i Bułgarię, by zrezygnowały z zabiegów o wyłączenie z udziału w finansowaniu Ukrainy.

Tematem piątkowego szczytu była też sztuczna inteligencja - zagadnienie to zostanie omówione po raz pierwszy na tym szczeblu UE. Premier Donald Tusk zaznaczył, że Polska nie będzie uczestniczyć w wyścigu pomiędzy prezydentami i premierami o to, kto znajdzie się przy stole.

Zaznaczył, że istnieją już właściwe formaty, a przede wszystkim są to instytucje UE: Komisja i Rada Europejska oraz wysoka przedstawiciel ds. zagranicznych i obronnych UE. Pytanie, czy przy stole rozmów usiądzie reprezentant E3 i unijnych instytucji, czy grono to zostanie ograniczone do jednego wysłannika UE, pozostaje otwarte.