Handel danymi, także żołnierzy. Obce służby mogą je tanio kupić

Ochrona danych staje się zadaniem kontrwywiadu i elementem bezpieczeństwa państwa. Obce służby nie muszą wykradać wszystkiego, czego potrzebują do rozpoznawania społeczeństwa przeciwnika. Część informacji mogą kupić od pośredników, pobrać z publicznych rejestrów albo pozyskać za pośrednictwem rynku reklamowego.

Dane zbierane do sprzedaży produktów mogą następnie pomagać w wyborze celów werbunkowych, rozpoznawaniu personelu wojskowego i przygotowywaniu operacji wpływu. W takim środowisku ochrona prywatności staje się również zadaniem kontrwywiadu i elementem bezpieczeństwa państwa.

Rynek danych obniża koszty

W artykule na łamach Small Wars Journal Robert Green wskazuje na słabość państwa, które chroni swoje tajemnice, a jednocześnie pozwala szeroko udostępniać informacje o własnym społeczeństwie. Jego zasadnicza teza brzmi: jeżeli przeciwnik może tanio pozyskać dane przydatne do rozpoznania i oddziaływania, część przygotowań do operacji zostaje wykonana przez rynek komercyjny.

Green łączy tę obserwację z wojną poznawczą, którą w swoim eseju ujmuje jako rywalizację o postrzeganie rzeczywistości, osądy i decyzje ludzi. W jego ujęciu duże zbiory danych osobowych umożliwiają dzielenie społeczeństwa na grupy oraz dobieranie do nich przekazów.

Dane wojskowych w rękach pośredników

Empirycznego potwierdzenia dostępności takich informacji dostarczył zespół Duke University. Justin Sherman i współautorzy opisali zakupy danych dotyczących czynnych wojskowych, weteranów i ich rodzin. Obejmowały one m.in. informacje zdrowotne, finansowe oraz dotyczące praktyk religijnych.

Najniższa uzyskana cena wynosiła około 12 centów za rekord. Badacze kontaktowali się ze sprzedawcami, korzystając zarówno z domeny .org, jak i .asia. Wykazali niespójność procedur weryfikowania klientów również podczas zakupów prowadzonych z wykorzystaniem domeny .asia i strony hostowanej w Singapurze.

Informacje o zadłużeniu, problemach osobistych, rodzinie czy zainteresowaniach mogą pomagać w wyborze osób do dalszego rozpoznania. Nie stanowią jeszcze oceny podatności na werbunek, lecz pozwalają zawęzić poszukiwania.

Rynek reklamowy jako źródło danych

Szczególne znaczenie ma infrastruktura reklamowa, ponieważ informacje mogą krążyć już podczas ustalania, komu wyświetlić reklamę. W systemie RTB, czyli aukcji reklamowych w czasie rzeczywistym, uczestnicy otrzymują dane pozwalające ocenić wartość dotarcia do użytkownika.

Sprawa Mobilewalla pokazuje, jak ten mechanizm może zostać wykorzystany do tworzenia zbiorów wykraczających poza samą emisję reklam. Według skargi Federalnej Komisji Handlu USA (FTC) z grudnia 2024 r., firma zbierała i zachowywała informacje z zapytań aukcyjnych także wtedy, gdy nie wygrywała aukcji.

FTC podała, że od stycznia 2018 r. do czerwca 2020 r. zgromadziła ponad 500 mln unikalnych identyfikatorów reklamowych powiązanych z precyzyjnymi danymi lokalizacyjnymi. Zarzuty dotyczyły również sprzedaży danych wrażliwych i niedostatecznego sprawdzania zgody użytkowników.