Po rozmowach w Abu Zabi. Oto czego Putin naprawdę chce od Trumpa. Nie chodzi wyłącznie o Ukrainę - Zero.pl

Wznowienie rozmów w Abu Zabi po ośmiu miesiącach przerwy nie przyniosło przełomu w sprawie pokoju na Ukrainie. Jedynym konkretnym ustaleniem jest zgoda obu stron na wymianę jeńców na dużą skalę, jak określił to Rustem Umerov, szef ukraińskiej delegacji negocjacyjnej.

Pomimo braku przełomu, spotkanie w Abu Zabi ma znaczenie strategiczne. Strony wznowiły oficjalny proces negocjacyjny, który wcześniej został zamrożony, gdy uwaga USA skupiała się na wojnie z Iraną rozpoczętej 28 lutego.

Analiza rozmów wskazuje, że Stany Zjednoczone ponownie zastosowały strategię „kija i marchewki”, nie ograniczając się do retoryki. Kijów otrzymał „kij” w postaci zablokowanego dostępu do usług sieci StarShield oraz wstrzymania przekazywania danych wywiadowczych, natomiast Rosja otrzymała „marchewkę” w postaci czasowego zawieszenia amerykańskich sankcji na rosyjską ropę.

Dobry klimat na podjęcie rozmów stworzyło pięciodniowe zawieszenie broni w Ołeszkach, przedstawiane jako zasługa Melanii Trump. W rzeczywistości zawieszenie to stanowiło kolejne narzędzie presji na Ukrainę, ograniczając jej możliwości ofensywne i uniemożliwiające przegrupowanie sił rosyjskich.

Zakończenie zawieszenia broni w Ołeszkach z 1 na 2 listopada stało się okazją do podsumowania wysiłków humanitarnych w Białym Domu. Rosję reprezentował Kiriłł Dmitrijew, szef państwowego Rosyjskiego Funduszu Inwestycji Bezpośrednich, zarządzającego środkami w wysokości 10 mld dolarów, który spotkał się za kulisami z prezydentem Trumpem.

To właśnie po tym spotkaniu Trump zapowiedział „wielkie, piękne porozumienie”. Amerykanie osiągnęli swój cel: wymusili na Ukraińcach gest dobrej woli, umożliwiając Rosjanom przedstawienie się jako orędowników dyplomacji i tworząc atmosferę sprzyjającą negocjacjom w Abu Zabi.

Stanowiska negocjacyjne obu stron różnią się w kluczowych aspektach. Kijów ponownie potraktował rozmowy jako okazję do uzyskania konkretnych zobowiązań dotyczących bezpieczeństwa, wymiany jeńców oraz stworzenia podstaw do zawieszenia broni na całej linii frontu.

Fundamentalnym elementem ukraińskiego stanowiska pozostaje kwestia terytorialna. Kijów konsekwentnie odrzuca rosyjskie żądanie wycofania wojsk z części obwodów, które nadal pozostają pod kontrolą Ukrainy.

Propozycja przełamania impasu wyszła jednak nie od Ukraińców, lecz od Amerykanów. Kushner i Witkoff zaproponowali zmianę granic administracyjnych obwodów donieckiego i ługańskiego w taki sposób, aby pokrywały się one z obecną linią frontu.

Ta propozycja pozwoliłaby Ukrainie zachować rozbudowaną linię umocnień, a Putinowi ogłosić symboliczne zwycięstwo bez konieczności przejmowania dodatkowych terytoriów. Choć Kijów nie wyraził wprost aprobaty, wcześniej sygnalizował gotowość do zamrożenia konfliktu na dotychczasowych pozycjach.

Odmienne stanowisko zaprezentowała Moskwa, która podtrzymuje swoje żądania od poprzedniej rundy rozmów. Podstawowym warunkiem zgody Rosji na jakiekolwiek zawieszenie broni pozostaje przyjęcie innej kolejności działań: najpierw uzgodnienie ogólnych ram bezpieczeństwa europejskiego, następnie określenie warunków politycznego rozwiązania konfliktu, a dopiero na końcu wstrzymanie walk.

Tym samym punktem wyjścia dla Kremla są negocjacje dotyczące przyszłego kształtu całej europejskiej architektury bezpieczeństwa. Wśród pięciu głównych celów „wielkiego, pięknego porozumienia” wymieniono ustanowienie stałego mechanizmu konsultacji w kwestiach bezpieczeństwa, utworzenie skutecznych kanałów komunikacji kryzysowej oraz zwiększenie przejrzystości działań wojskowych.

Pozostałe dwa cele obejmują wprowadzenie wzajemnych środków ograniczających ryzyko eskalacji oraz wypracowanie długoterminowego systemu stabilności w Europie. Bezpośrednimi efektami tych działań byłoby wznowienie działalności Rady NATO-Rosji oraz odbudowa stosunków energetycznych Europy z Moskwą.

Oficjalnie państwa europejskie nie uczestniczyły w trójstronnych rozmowach w Abu Zabi, więc ich bezpośredni wpływ na przebieg negocjacji pozostawał marginalny. Nie oznacza to jednak braku możliwości oddziaływania na cały proces dyplomatyczny, ponieważ to właśnie państwa europejskie finansują dziś ukraiński wysiłek wojenny.

To ich wsparcie pozostaje jednym z fundamentów pozycji negocjacyjnej Kijowa, co może zmusić prezydenta Zełenskiego do kompromisów, które oznaczają zgodę na utratę kontroli nad około 20 proc. swojego terytorium w granicach uznanych międzynarodowo.