„Grzyb czarnej magii” zaskoczył naukowców. Odkryli w nim dwie niezwykłe substancje - Zero.pl
Naukowcy z USA odkryli, że niewielki grzyb Galerina indica wytwarza jednocześnie psylocybinę oraz amatoksyny. To pierwszy potwierdzony przypadek występowania obu grup substancji u jednego gatunku grzyba.
Niepozorny brązowy grzyb rosnący na bagnach Florydy okazał się wyjątkowy. Badacze wykryli w nim zarówno psylocybinę, czyli substancję o działaniu psychodelicznym, jak i amatoksyny należące do grupy silnych trucizn. To pierwszy znany gatunek grzyba wytwarzający oba rodzaje związków.
Odkrycie na bagnach Florydy
Historia odkrycia rozpoczęła się podczas badań terenowych prowadzonych na Florydzie. Andrew Kunik, pracujący w zespole profesora Matthew E. Smitha z Uniwersytetu Florydy, dokumentował grzyby występujące na terenie stacji badawczej Ordway-Swisher Biological Station.
Na porośniętych mchem pniach palm, w podmokłym lesie, natrafił na niewielkie brązowe owocniki. Grzyby były tak małe, że kilka dojrzałych kapeluszy zmieściłoby się na powierzchni paznokcia kciuka. Uwagę badacza zwróciła jednak pewna cecha - po dotknięciu grzyba pojawiało się niebieskawe zabarwienie.
Dwa rodzaje substancji
Analizy laboratoryjne wykazały, że Galerina indica wytwarza psylocybinę i psylocynę, czyli substancje o działaniu psychodelicznym. Jednocześnie w tkankach grzyba wykryto dwa związki należące do amatoksyn, do których należy również alfa-amanityna występująca w muchomorze zielonawym.
Co ciekawe, badacze nie stwierdzili obecności samej alfa-amanityny. Odkryli natomiast wcześniej nieopisaną odmianę amatoksyny, którą nazwali alfa-proamanityną. Związek różni się budową chemiczną od alfa-amanityny, jednak jego dokładna toksyczność nie została jeszcze ustalona.
Najważniejszy wniosek z badań pozostaje jednoznaczny: to pierwszy udokumentowany przypadek grzyba wytwarzającego jednocześnie psylocybinę i amatoksyny.
Ewolucja i nieznane korzyści
Analizy ewolucyjne sugerują, że przodkowie Galerina indica najpierw wykształcili zdolność produkcji amatoksyn. Później mogli uzyskać geny odpowiedzialne za wytwarzanie psylocybiny, prawdopodobnie w wyniku tzw. poziomego transferu genów.
Jedna z hipotez zakłada, że amatoksyny pomagają chronić grzyby przed zwierzętami, które mogłyby je zjadać. Funkcja psylocybiny w naturalnym środowisku pozostaje słabiej poznana. Nie ustalono także, czy jednoczesne wytwarzanie obu grup związków daje grzybowi szczególną przewagę.
Galerina indica jest gatunkiem rzadko dokumentowanym. Po raz pierwszy został opisany naukowo na podstawie okazów z indyjskiego stanu Kerala. Jego późniejsze znalezienie na Florydzie pokazało, że występuje także poza wcześniej znanym obszarem.