Miasta po zamachu w Krakowie: między otwartą przestrzenią a ochroną przed zagrożeniem
Po zamachu w Krakowie samorządy szukają sposobów na ochronę centrów miast bez ich zamykania. Miasta będą wyposażać w zabezpieczenia, zwiększać monitoring i zmieniać projektowanie przestrzeni publicznej.
Kwestie bezpieczeństwa powinny stanowić jeden z istotnych elementów projektowania i modernizacji przestrzeni publicznej. Nie oznacza to jednak konieczności zamykania centrów miast czy ograniczania ich dostępności dla mieszkańców i turystów. Preferowanym kierunkiem jest tworzenie przestrzeni otwartych, przyjaznych i dostępnych, a jednocześnie wyposażonych w rozwiązania ograniczające możliwość wystąpienia zagrożeń.
Otwarte, ale nie bezbronne
Dotychczas bezpieczeństwo w projektowaniu ulic, placów i deptaków było jednym z wielu czynników uwzględnianych przez samorządy – obok dostępności, estetyki, ruchu pieszego, transportu czy ochrony zabytków. Po zamachu w Krakowie pytanie brzmi jednak nie „czy warto dodać zabezpieczenia”, lecz „jak zrobić to trwale, bez zamiany miasta w fortyfikację”.
Miasto musi godzić bezpieczeństwo z dostępnością przestrzeni publicznych. W historycznym centrum trzeba zapewnić ruch pieszy, dojazd służb, mieszkańców i pojazdów obsługujących lokale, a jednocześnie ograniczać możliwość nieuprawnionego wjazdu samochodów.
Nie zakładamy, że samo zwiększanie liczby kamer rozwiąże problem zagrożeń w przestrzeni publicznej.
Zmiany w projektowaniu
Zamiast grodzić całe miasta, samorządy mogą selektywnie chronić miejsca o dużym natężeniu ruchu. Rynek, deptak, dworzec, plac przed urzędem czy teren imprezy masowej mogą zostać wyposażone w bariery, podczas gdy pozostała przestrzeń zachowa otwarty charakter.
Prezydent Gołek wskazuje na słupki, donice, bariery i elementy małej architektury, które mają łączyć funkcję estetyczną, użytkową i ochronną. Będziemy sukcesywnie dążyć do uwzględniania takich rozwiązań zarówno podczas modernizacji istniejących przestrzeni, jak i przy projektowaniu nowych inwestycji miejskich.
Technologie i budżety
Monitoring wizyjny, analityka obrazu, przyciski SOS, systemy wykrywania dronów i automatyczne rozpoznawanie tablic rejestracyjnych mogą przyspieszyć wykrywanie zagrożeń i reakcję służb. Nie zastąpią jednak fizycznych zabezpieczeń, wyszkolonych ludzi i sprawnej koordynacji.
Warszawa w budżecie inwestycyjnym na 2026 r. przewidziała 45 mln zł na bezpieczeństwo. Pieniądze mają zostać przeznaczone m.in. na modernizację i rozbudowę monitoringu, Centrum Operacyjne Monitoringu, system alarmowania i ostrzegania ludności oraz wyposażenie Straży Miejskiej.
Kwestie bezpieczeństwa są i pozostaną jednym z elementów planowania wydatków miasta. Na razie nie ma jednak decyzji o przesuwaniu środków z innych obszarów ani tworzeniu osobnej pozycji budżetowej.
Powiązane
