Precedensowy w Polsce wyrok w sprawie AI. Lektor wygrał prawo do swojego głosu
Sąd Okręgowy w Warszawie orzekł, że wykorzystanie głosu lektora Jarosława Łukomskiego wygenerowanego przez sztuczną inteligencję bez jego zgody narusza jego dobro osobiste.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozstrzygnął pierwszy w Polsce proces dotyczący wykorzystania sztucznej inteligencji do wygenerowania głosu znanego lektora bez jego zgody. Pozwana firma musi usunąć materiały reklamowe, przeprosić i wypłacić odszkodowanie. Wyrok uznał, że głos stanowi dobro osobiste każdego człowieka podlegające ochronie prawnej.
Wyrok sądu
Sprawa dotyczyła wykorzystania przez spółkę JFC Polska cyfrowego modelu głosu lektora Jarosława Łukomskiego w reklamach produktów firmy. Proces toczył się od końca stycznia br. przed Wydziałem Własności Intelektualnej warszawskiego Sądu Okręgowego.
Sędzia Sylwia Wit vel Wilk orzekła, nakazując firmie zapłatę 30 tys. zł zadośćuczynienia wraz z odsetkami oraz zapłatę rekompensaty w wysokości ponad 17 tys. zł. Pozwana spółka została również obciążona kosztami procesu.
Wyrok zobowiązuje JFC Polska do zamieszczenia przeprosin na profilu firmowym w serwisie Facebook przez 45 dni, na stronie internetowej przez 14 dni oraz na portalu Wirtualne Media przez 14 dni. Firma musi usunąć wszystkie materiały wykorzystujące głos Łukomskiego i nie może ich używać w przyszłości.
Głos, jako narzędzie identyfikacji powoda, został stworzony przez sztuczną inteligencję i wykorzystany przez przypisanie powodowi wypowiedzi, których nie wygłosił. Z tego powodu ta sprawa stanowi pierwszy tego typu spór we właściwości krajowej
Analiza głosu
Sąd uznał, że reklama stworzona przy użyciu sztucznej inteligencji ma charakter deepfake. Materiał ten łudząco przypominał głos lektora i jego wypowiedzi. W uzasadnieniu orzeczenia sędzia podkreśliła, że w przypadku takich treści kluczowe znaczenie ma, czy odbiorcy mogą uznać je za rzeczywiście pochodzące od naśladowanej osoby.
W trakcie postępowania przeprowadzono analizy porównujące wygenerowany głos z głosem Łukomskiego. Powołany przez sąd biegły sporządził opinię opartą na różnych metodach badawczych. „Z punktu widzenia percepcji przeciętnego odbiorcy oba głosy należy uznać za wyraźnie (łudząco) podobne” — czytamy w opinii eksperta.
Reakcja lektora
Łukomski współpracował z firmą Mikrofonika w celu stworzenia cyfrowej próbki swojego głosu. Pełnomocnicy lektora podkreślali, że Mikrofonika jest jedynym dysponentem tych próbek. Wskazywali na możliwość nielegalnego wykorzystania głosu Łukomskiego przez firmę, z której zasobów korzystał grafik.
— Jak sądzę, nikt nie waży się sięgnąć po głos kogoś, kto wykonuje zawód taki jak ja albo podobny bez zawahania i zapytania tej osoby, czy wolno, ile to będzie kosztowało, i nie informując, o jakie treści chodzi — powiedział Łukomski po ogłoszeniu wyroku.
Wyrok jest nieprawomocny. Pełnomocnicy firmy JFC Polska przekazali, że skonsultują ze swoimi klientami ewentualne dalsze kroki w sprawie.