Będzie odwrót od Microsoftu? Rząd chce tzw. otwartego oprogramowania
Globalna awaria usług Microsoftu skłoniła polski rząd do przyspieszenia prac nad wdrożeniem otwartego oprogramowania w administracji publicznej.
Potężna globalna awaria usług firmy Microsoft trwa od wczoraj, wpływając na funkcjonowanie wielu przedsiębiorstw i zwykłych użytkowników. Krzysztof Gawkowski, wicepremier i minister cyfryzacji, przekonuje, że właśnie ten moment pokazuje, czym skutkuje uzależnienie od globalnych korporacji.
Jak twierdzi, tylko zróżnicowanie dostawców i oparcie się na rozwiązaniach otwartych pozwala na ograniczenie takich ryzyków. W poście na platformie X wicepremier Gawkowski napisał, że Ministerstwo Cyfryzacji już pracuje nad wdrażaniem rozwiązań typu open source w administracji publicznej.
Vendor lock-in
Wicepremier wskazał, że w Strategii Cyfryzacji zarysowano jasny plan, a już niedługo rozpocznie się konkurs na pilotażowe wdrożenia open source software w jednostkach samorządu terytorialnego. W przyszłości rząd planuje centralnie udostępniać zweryfikowane rozwiązania dla całej administracji.
Zerwanie z takim gigantem jak Microsoft w wielu przypadkach nie tylko jest trudne, ale wręcz nierealne. Chodzi o tzw. zjawisko vendor lock-in – sytuację, w której firma lub instytucja staje się tak mocno uzależniona od ekosystemu technologicznego Microsoftu, że zmiana dostawcy staje się niezwykle trudna, kosztowna i ryzykowna operacyjnie.
Próbował tego np. Dania, gdzie administracja próbowała wdrożyć otwartoźródłowy pakiet Collabora, by zredukować koszty i zależność, ale ostatecznie z projektu się wycofano.
Otwarty ekosystem
Z taką tezą nie zgadza się Iwona Szylar, szefowa Microsoft Polska, która przekonuje, iż ekosystem tej firmy wcale nie jest hermetyczny i zamknięty.
Microsoft jest platformą, nasz asystent Copilot jest rozwiązaniem multimodalnym – klient może wybrać, czy korzysta z algorytmów OpenAI, Anthropic czy naszych własnych. W katalogu Azure AI Foundry udostępniamy ponad 11 tys. modeli zewnętrznych dostawców, w tym polskie inicjatywy, takie jak Bielik czy PLLuM.
Zaznacza przy tym, że koncern dane europejskich klientów komercyjnych i instytucjonalnych przetwarza i przechowuje wyłącznie w granicach UE, podkreślając inicjatywę EU Data Boundary.
Awaria a porozumienie
Fakty są jednak takie, że Microsoft króluje w zamówieniach publicznych – raport Fundacji Instrat wskazał, że aż 99 proc. przetargów na oprogramowanie biurowe w polskiej administracji eliminuje konkurencję lub wprost preferuje rozwiązania Microsoftu.
Niefortunnie brzmią słowa Pawła Olszewskiego, sekretarza stanu w Ministerstwie Cyfryzacji, który niedawno w imieniu polskiego rządu oraz Mike'a Yeha, wiceprezes Microsoft, zawarli porozumienie o współpracy w zakresie cyberobronności.
– To porozumienie wzmacnia naszą zdolność do ochrony administracji publicznej, infrastruktury krytycznej i kluczowych usług przed rosnącymi zagrożeniami w cyberprzestrzeni – powiedział Olszewski, co w obliczu trwającej awarii brzmi jak ironia.
Według raportu Microsoft Digital Defense Report 2026, Polska znajduje się wśród dziesięciu krajów najczęściej atakowanych przez rosyjskie grupy, a najbardziej narażona jest administracja publiczna.