Polska może zapłacić wysoką cenę za odkładanie reform finansów publicznych
Polska może zapłacić wysoką cenę za odkładanie decyzji dotyczących uporządkowania finansów państwa, ostrzegają eksperci.
Dobre wyniki gospodarcze i stabilność finansów państwa nie zawsze idą w parze. Wzrost PKB może poprawiać bieżącą sytuację przedsiębiorstw i gospodarstw domowych, ale nie rozwiązuje automatycznie problemów związanych z zadłużeniem, kosztami jego obsługi czy sposobem zarządzania publicznymi pieniędzmi.
Rosnące potrzeby związane z bezpieczeństwem, ochroną zdrowia, transformacją energetyczną i starzeniem się społeczeństwa oznaczają coraz większą presję na finanse publiczne. Jednocześnie konieczne pozostają inwestycje, które pozwolą gospodarce zwiększać produktywność i utrzymywać konkurencyjność.
Wysoki deficyt i rosnący dług
Według danych za 2024 rok deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł w Polsce 6,6 proc. PKB. Był to drugi najwyższy wynik wśród ośmiu analizowanych państw, po Rumunii, gdzie deficyt osiągnął 9,3 proc. PKB. Polski dług publiczny, liczony według definicji unijnej, wynosił 55,3 proc. PKB.
W ocenie autorów problem nie sprowadzał się jednak wyłącznie do wielkości zadłużenia. Równie istotne były przejrzystość finansów publicznych, jakość reguł fiskalnych, stabilność systemu podatkowego i sposób finansowania wydatków poza budżetem państwa.
W ubiegłorocznym Indeksie Polska uzyskała w obszarze wiarygodności finansów publicznych ocenę −1,27. Ujemny wynik wskazywał na utrzymujące się problemy w tym obszarze, mimo poprawy części ocen względem wcześniejszego roku.
Finansowanie wzrostu długiem
Prof. Jerzy Hausner, przewodniczący Rady Programowej Open Eyes Economy Summit, zwraca uwagę na niebezpieczeństwa związane z finansowaniem bieżącego wzrostu gospodarczego rosnącym zadłużeniem.
Finansujemy wzrost długiem, który nie podnosi potencjału gospodarczego i nie buduje bazy dla wzrostu w przyszłości
Ekonomista podkreśla, że rozwiązaniem nie powinno być gwałtowne ograniczanie wszystkich wydatków. Wskazuje na potrzebę stopniowej konsolidacji fiskalnej, która pozwoliłaby uporządkować finanse publiczne bez osłabiania inwestycji zwiększających potencjał gospodarki.
Nowa edycja Indeksu
Tegoroczny Indeks Wiarygodności Ekonomicznej Polski ponownie analizuje kondycję finansów publicznych, uwzględniając stan zadłużenia, przestrzeganie reguł unijnych, przejrzystość finansów i ocenę systemu podatkowego. Autorzy zwracają również uwagę na średniookresowe planowanie budżetowe oraz znaczenie decentralizacji i stabilności finansów samorządowych.
Tegoroczne badanie obejmuje już dziesięć państw europejskich. Do Polski, Czech, Hiszpanii, Litwy, Rumunii, Słowacji, Węgier i Włoch dołączyły Finlandia i Szwecja. Pozwoli to zestawić polską sytuację także z doświadczeniami gospodarek nordyckich.
Piąta edycja Indeksu będzie najważniejszą premierą publikacyjną tegorocznego Open Eyes Economy Summit, który odbędzie się 17–18 listopada w Krakowie. Raport przygotowany przez interdyscyplinarny zespół pod kierunkiem prof. Jerzego Hausnera obejmuje osiem obszarów funkcjonowania gospodarki i państwa.
Premiera wyników odbędzie się 17 listopada o godz. 15:00 w sali S1 Centrum Kongresowego ICE Kraków. Po premierze raport będzie dostępny bezpłatnie na stronie www.hub.oees.pl.
Powiązane
