Polska ograła Rosję w ONZ. Moskwa traci miejsce, które zajmowała przez 60 lat

Polska wygrała wybory do Wspólnej Jednostki Kontrolnej ONZ, pokonując Rosję i po raz pierwszy od 60 lat zapewniając sobie miejsce w strukturach tej organizacji. Polak Jakub Chmielewski obejmie funkcję inspektora od 2028 do 2032 roku. Decyzja ta jest efektem szeroko zakrojonej kampanii i poparcia 95 państw.

W strukturach Organizacji Narodów Zjednoczonych zadziało się niemałe przetasowanie. Po raz pierwszy od sześciu dekad miejsce przypadające Europie Wschodniej w JIU nie przypadnie przedstawicielowi Rosji. Zamiast tego inspektorem zostanie Polak – Jakub Chmielewski. MSZ mówi o sukcesie polskiej dyplomacji i ma ku temu powody.

Resort podziękował w komunikacie na X za poparcie 95 państw w głosowaniu w Zgromadzeniu Ogólnym. To zobowiązanie do dalszej pracy na rzecz efektywności i transparencji Organizacji – zapewnia ministerstwo.

Rzecznik MSZ – Maciej Wewiór – udostępnił na X post, który zdradza szerszy kontekst wygranej w głosowaniu. Przez sześć dekad istnienia JIU jedno z dwóch miejsc dla Europy Wschodniej zawsze zajmowali ZSRR lub Rosja – napisał przedstawiciel resortu.

Maciej Wewiór zwraca uwagę, że wybór naszego kraju do Wspólnej Jednostki Kontrolnej (JIU) kończy nieprzerwaną, 60-letnią serię Moskwy! i jest to historyczne zwycięstwo w ONZ.

MSZ podkreśla, że taka decyzja przedstawicieli państw członkowskich to wyraz zaufania do kompetencji polskiego eksperta oraz potwierdzenie zaangażowania Polski na rzecz wzmacniania przejrzystości, rozliczalności i efektywności funkcjonowania Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Resort zapewnia też, że sukces polskiego kandydata był rezultatem szeroko zakrojonej kampanii oraz skutecznych działań polskiej dyplomacji. Poza Stałymi Przedstawicielstwami RP przy ONZ w Nowym Jorku i Genewie w inicjatywę z zaangażowaniem włączyły się również polskie ambasady i konsulaty na całym świecie.

Nie obyło się też bez wsparcia z zewnątrz. Ministerstwo informuje, że pomoc w kampanii zapewniły także delegatury i przedstawicielstwa UE, które wspierały promowanie polskiej kandydatury w JIU.

Warto wyjaśnić, że w JIU nie zasiadają państwa, a osoby. Łącznie organ składa się z 11 inspektorów. Jedno z dwóch miejsc przypadających Europie Wschodniej nieprzerwanie od początku istnienia JIU, czyli od 1968 roku, zajmowali inspektorzy z Rosji.

Obecnie drugim inspektorem z Europy Wschodniej jest Victor Moraru z Mołdawii. Jego kadencja kończy się w 2030 roku. Jeśli zaś chodzi o funkcję tego organu – to instytucja kontrolno-doradcza. Jest jedynym niezależnym zewnętrznym organem nadzoru w ramach ONZ.

JIU odpowiada za prowadzenie inspekcji, ewaluacji i dochodzeń służących poprawie efektywności działania, zarządzania oraz koordynacji między organizacjami Narodów Zjednoczonych. Inspektorzy JIU są niezależni, mogą samodzielnie wybierać obszary analiz i kontroli, a także realnie wpływać na funkcjonowanie całej ONZ.