Rosja w obliczu epidemii HIV. Kraj Putina mierzy się z niedoborem leków

Rosyjski nadzór sanitarny ostrzega przed rozprzestrzenianiem się wirusa HIV w 27 regionach kraju, mimo spadku liczby nowych przypadków w 2025 r. Eksperci wskazują na niedobór leków i problemy w szpitalach jako główne zagrożenia.

Ponad 1 mln 230 tys. osób w Rosji żyje z potwierdzonym zakażeniem HIV, co stanowi około 0,8 proc. populacji. Wirus coraz częściej rozprzestrzenia się wśród kobiet w ciąży, a w trzech obwodach – kemerowskim, irkuckim i swierdłowskim – sytuacja jest najgorsza.

W 2025 r. odnotowano około 45 tys. nowych przypadków HIV, a liczba zakażeń w placówkach opieki zdrowotnej osiągnęła najwyższy poziom od 15 lat. W 2025 r. odnotowano osiem ognisk choroby, w których zakażonych zostało 104 pacjentów, a w 2026 r. władze zbadały 11 kolejnych podejrzeń.

Jednym z największych potwierdzonych przypadków w ciągu ostatnich dwóch lat był wybuch epidemii w sanatorium w Republice Kabardyno-Bałkańskiej. 76 pacjentów zostało zakażonych wirusowym zapaleniem wątroby typu C podczas pobytu w tym sanatorium, a u kolejnych sześciu stwierdzono zakażenie mieszane.

Eksperci wskazują na łamanie zasad higieny i epidemiologii jako główną przyczynę rozprzestrzeniania się zakażeń w szpitalach. Chodzi na przykład o wielokrotne stosowanie jednorazowych cewników lub glukometrów u wielu pacjentów.

Wojna i niedobór leków

Niektórzy rosyjscy komentatorzy ostrzegają również przed rozprzestrzenianiem się chorób zakaźnych w rosyjskiej armii. HIV, wirusowe zapalenie wątroby i gruźlica rozprzestrzeniają się wśród żołnierzy walczących w Ukrainie, co może skutkować przeniesieniem infekcji na inne części Rosji.

Dostępność leków również stanowi poważny problem. Po rosyjskiej okupacji części obwodów donieckiego i ługańskiego w Ukrainie pacjenci z HIV zmagali się z niedoborem leków ratujących życie. Rosyjskie Ministerstwo Zdrowia nie objęło ich scentralizowanymi zakupami, a niektórym pacjentom wydawano leki nawet po upływie terminu ważności.

Eksperci wskazują również na niewystarczające finansowanie programów profilaktycznych. Wielu zagranicznych darczyńców, którzy wcześniej wspierali profilaktykę HIV w Rosji, opuściło kraj.

Mimo że w 2025 r. w Rosji wykryto 45 tys. nowych przypadków zakażeń wirusem HIV, projekt budżetu państwa na 2027 r. przewiduje dodatkowe środki na leki dla 30 tys. nowych pacjentów.