Chiński smok pożera polski biznes. "Przejmują całe łańcuchy dostaw"

Chińskie wyroby przemysłowe zalewają Europę, a europejscy gracze słabną na rynku Państwa Środka. Producenci w Polsce alarmują, że mogą nie być w stanie sprostać tej konkurencji. W 2026 r. Chiny po raz pierwszy wyprzedziły Niemcy jako największy dostawca towarów do Polski.

— Szybko wpadliśmy w ogromne kłopoty — mówi nam Wojciech Konecki, prezes Związku Pracodawców AGD APPLiA Polska i wiceprezes Krajowej Izby Gospodarczej. W dość szybkim czasie zamknięto już pięć fabryk w Polsce. Głównym powodem jest spadek konsumpcji oraz konkurencja z Chin.

Chińska ekspansja

W 2025 r. aż 97 proc. chińskiego eksportu do Unii stanowiły wyroby przemysłowe. W ubiegłym roku do wspólnoty sprowadzono z Chin towary warte 559,4 mld euro, o 6,4 proc. więcej niż rok wcześniej. Jednocześnie eksport unijnych przedsiębiorstw do Chin spadł o 6,5 proc., do 199,6 mld euro.

Deficyt handlowy wspólnoty urósł do 359,8 mld euro. W porównaniu z 2015 r. wartość importu z Chin wzrosła aż o 89 proc., podczas gdy eksport zwiększył się znacznie mniej — o 37,1 proc. Chińczycy celują w przemysł. Maszyny i pojazdy odpowiadają za 54,4 proc. dostaw, inne towary przemysłowe za 33 proc.

W II kw. 2026 r. import z Chin do Europy wzrósł o 7,9 proc. w porównaniu z rokiem wcześniej. Europejski Bank Centralny wskazuje, że chińska penetracja europejskiego rynku szczególnie szybko rośnie w elektronice, motoryzacji i innych sektorach zaawansowanego przemysłu.

Kryzys w motoryzacji

Presja chińskiej konkurencji dotyka również polskiego przemysłu motoryzacyjnego, który stanowi ok. 8 proc. polskiego PKB. W pierwszych pięciu miesiącach 2026 r. niemiecki import z Chin wzrósł o 6,2 proc., do 72,4 mld euro, podczas gdy eksport Niemiec w przeciwnym kierunku obniżył się o 14,5 proc.

— Chińskie marki coraz mocniej rozpychają się na europejskim rynku i polska branża również to odczuwa. Kryzys europejskich producentów samochodów rykoszetem uderza w polskich dostawców, ponieważ oznacza mniejsze wolumeny zamówień — przyznaje Bartosz Mielecki, dyrektor zarządzający Polskiej Grupy Motoryzacyjnej.

Według danych platformy Automotivesuppliers.pl eksport części i akcesoriów motoryzacyjnych spadł w pierwszej połowie 2026 r. do 9,42 mld euro. Chińska ekspansja nie kończy się na sprzedaży samochodów — rozwija się również rynek części zamiennych.

Apel o interwencję

Według analizy CEPR globalna nadwyżka Chin w handlu towarami osiągnęła w 2025 r. rekordowe 1,2 bln dol. Producenci w Europie wskazują, że z tak naoliwioną przemysłową maszyną nie sposób wygrać. Dla automotive ratunkiem miały być cła na samochody elektryczne.

— Same cła mogą nie wystarczyć. Coraz więcej mówi się o zasadach local content, które premiowałyby samochody z większym udziałem komponentów produkowanych w Europie — podkreśla Bartosz Mielecki. W przypadku AGD sytuację miał poprawić mechanizm cła węglowego (CBAM), ale według Koneckiego nie spełnia on oczekiwań branży.

— Europa podejmuje działania ochronne z dużym opóźnieniem i często robi to w sposób wybiórczy. Mechanizm CBAM ma objąć również niektóre gotowe urządzenia, ale odpowiednie rozwiązania zaczną obowiązywać dopiero w 2028 r. Dla części przedsiębiorstw trzy lata oczekiwania mogą oznaczać, że nie będzie już czego chronić — zaznacza Wojciech Konecki.