Wyprzedzić raka jajnika. Nowy test szuka jego pierwszych śladów
Naukowcy opracowali nowy test krwi, który wykrywa zmiany przednowotworowe jajnika z 92,3% skutecznością, dając nadzieję na wcześniejszą diagnozę tego cichego zabójcy.
Rak jajnika, nazywany cichym zabójcą, rozwija się często bezobjawowo we wczesnym stadium, co prowadzi do późnej diagnozy i mniejszych szans na skuteczne leczenie. W Polsce zajmuje piąte miejsce wśród raków u kobiet, a na świecie jest siódmą przyczyną zachorowań i piątą przyczyną zgonów onkologicznych wśród kobiet.
Nowa metoda diagnostyczna
Zespół badaczy z Hoag Family Cancer Institute USA i ośrodków naukowych z kilku innych krajów skupił się na raku surowiczym o wysokim stopniu złośliwości (HGSOC), najczęstszym i najbardziej śmiertelnym typie raka jajnika. Naukowcy opracowali test krwi mierzący poziom cząsteczki RNA o nazwie Tu-Stroma, związanej z procesem osłabiania zdrowych komórek przez komórki nowotworowe.
Rak jajnika nie zaczyna się w dniu, w którym wykrywamy guz. Często rozpoczyna się znacznie wcześniej, od mikroskopijnych zmian w jajowodach, których nie jesteśmy w stanie zobaczyć podczas rutynowych badań.
Skuteczność testu
Test został przetestowany na grupie 506 osób, w tym kobiet ze zmianami STIC, zdiagnozowanym rakiem surowiczym, łagodnymi zmianami oraz bez żadnych zmian. Wyniki pokazały, że poziom Tu-Stroma był podwyższony zarówno u kobiet ze zmianami STIC, jak i pacjentek z rozwiniętym rakiem, także w bardzo wczesnych stadiach.
Test wykrywał zmiany STIC u 92,3 proc. kobiet, które faktycznie je miały, a u 98,2 proc. zdrowych kobiet prawidłowo wykazał ich brak. Okazał się znacznie skuteczniejszy w odróżnianiu zmian przedinwazyjnych od zdrowych tkanek niż obecnie używany marker CA125.
Znaczenie dla kobiet z mutacjami BRCA
Odkrycie może mieć szczególne znaczenie dla kobiet z mutacjami genów BRCA1 i BRCA2, które zwiększają ryzyko raka jajnika. Obecnie jedną z najskuteczniejszych metod profilaktyki jest profilaktyczne usunięcie narządów, co wiąże się z utratą płodności i przedwczesną menopauzą.
Dziś decyzje o operacjach profilaktycznych opierają się w dużej mierze na dziedzicznym ryzyku, bez wiedzy o tym, czy zmiany przednowotworowe rzeczywiście są obecne. Nasze odkrycie mogłoby w przyszłości dostarczyć tej brakującej informacji - powiedziała dr Esha Madan.
Kolejne kroki
Autorzy zastrzegli, że test nie jest jeszcze gotowy do stosowania w praktyce klinicznej. Dotychczasowe wyniki uzyskano na podstawie wcześniej pobranych próbek krwi od kobiet, których rozpoznania były już znane. Teraz planują wieloletnie obserwacje kolejnych uczestniczek, aby sprawdzić, z jakim wyprzedzeniem metoda może wykrywać zmiany poprzedzające rozwój nowotworu.
Powiązane
