Płacą nawet 21 tys. zł za gram za niepozorne kamienie. Leżą na polach - Zielona Interia

Meteoryt NWA 16788, uznawany za największy odnaleziony na Ziemi fragment Marsa, sprzedano na aukcji w Sotheby's w lipcu 2025 r. za 5,3 mln dolarów, co według ówczesnego kursu odpowiadało około 19,4 mln zł.

Skała o masie 24,67 kg została odkryta na Saharze w 2023 r. Wartość pojedynczego grama najdroższych meteorytów księżycowych i marsjańskich może przekraczać 21 tys. zł.

Rynek meteorytów jest silnie zróżnicowany. Znacznie pospolitsze okazy z Sahary można kupić za około 2 zł za gram, a meteoryty z dobrze udokumentowanych spadków, jak rosyjski Sikhote-Alin, za 7-11 zł za gram.

Skład i stan decydują o cenie

Wartość meteorytu zależy od jego pochodzenia, składu mineralnego i stanu zachowania. Kolekcjonerzy cenią obecność rzadkich minerałów, pierwiastków, wielkość okazu oraz możliwość jednoznacznego potwierdzenia kosmicznego pochodzenia.

Istotny jest również czas upływu od upadku oraz wpływ warunków atmosferycznych i ziemskich na powierzchnię kamienia. Woda i procesy wietrzenia mogą stopniowo niszczyć materiał, dlatego dobrze zachowane fragmenty są szczególnie cenione.

Wiele meteorytów zawiera żelazo i nikiel, co sprawia, że około 95 proc. z nich wykazuje właściwości magnetyczne. Nie oznacza to jednak, że każdy przyciągany przez magnes kamień pochodzi z kosmosu, podobne właściwości mają niektóre ziemskie skały.

Charakterystyczną cechą meteorytów jest cienka skorupa obtopieniowa o grubości około 1-2 mm, powstająca podczas przelotu przez atmosferę. Na większych okazach można czasami dostrzec charakterystyczne zagłębienia przypominające odciski palców, nazywane regmagliptami.

Znaleziska w Polsce

Meteoryty mogą trafić również na pola, łąki i prywatne posesje w Polsce. W 2025 roku na Lubelszczyźnie odkryto okaz ważący około 93 g.

Odkrycie meteorytu może być początkiem niezwykłej przygody, ale również źródłem prawnych wątpliwości. W Polsce obrót meteorytami jest dozwolony, jednak znaczenie mają okoliczności odkrycia.

Zgodnie z art. 181 Kodeksu cywilnego własność rzeczy niczyjej można nabyć przez objęcie jej w posiadanie samoistne. W praktyce ważne jest jednak nie tylko miejsce znalezienia okazu, ale również sposób prowadzenia poszukiwań.

Problemy mogą pojawić się w sytuacji, gdy podczas poszukiwań doszło do uszkodzenia terenu, na przykład w wyniku wykonania głębokich wykopów. Wówczas właściciel działki może dochodzić swoich praw do znaleziska przed sądem.

Poszukiwania meteorytów przy użyciu wykrywaczy metali wymagają odpowiednich zgód, a w przypadku stanowisk i zabytków archeologicznych obowiązują szczególne przepisy. Wywóz meteorytów za granicę podlega odrębnym regulacjom i może wymagać zezwolenia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.