Urlop w trybie czuwania. Dlaczego godzina offline znaczy więcej, niż myślimy
Aleksandra Strześniewska, prezeska NUSA SPA, ujawnia problem, z którym boryka się wielu menedżerów - zabieranie służbowego telefonu na urlop i niemożność w pełni się zresetować.
Przez lata jako konsultantka patrzyłam, jak menedżerowie zabierają służbowy telefon na urlop. Dziś wiem, że ten problem dawno przestał dotyczyć tylko kadry zarządzającej. Współprowadzę firmę, która zajmuje się odpoczynkiem, i sama muszę go sobie wpisywać do kalendarza.
Często widziałam ten sam schemat: ktoś wyjeżdżał na urlop, nawet za granicę, i mimo wszystko odpisywał na maile, w których był tylko do wiadomości. Nikt tej odpowiedzi nie oczekiwał, a jednak przychodziła, czasem przed północą, wysłana ukradkiem w trakcie spotkania z przyjaciółmi.
Firmy, które taką gotowość traktowały jak standard, tworzyły kulturę, w której menedżer, który nie odebrał telefonu w sobotę, słyszał w poniedziałk, że zabrakło go w ważnym momencie. Dziś sama jestem po stronie zarządu i wiem, że jeśli nie zaplanuję odłączenia, ono się nie wydarzy.
Co mówią liczby
Według raportu PZU Zdrowie „Epidemia zmęczenia” z września 2026 r. blisko 80 proc. Polaków odczuwało w ostatnich trzech miesiącach przewlekłe zmęczenie, a co czwarty nie przesypia więcej niż sześciu godzin na dobę. Z badania HRK „Regeneracja czy tryb czuwania?” z maja 2026 r. wynika, że dla wielu specjalistów i menedżerów urlop jest trybem czuwania.
W raporcie „Bezpieczni w Pracy 2025” 52 proc. kadry zarządzającej deklarowało stres w wielu sytuacjach lub codziennie, wobec 46 proc. w 2019 r. Hays Poland w raporcie „Kondycja menedżera 2026” pokazuje, że 39 proc. liderów nie chce w kolejnej pracy odpowiadać za zespół.
Dane ZUS pokazują, że stres coraz częściej kończy się zwolnieniem lekarskim. Za tym zjawiskiem stoją ludzie kompetentni i zaangażowani, od których oczekuje się dostępności o każdej porze.
Dlaczego jedna godzina ma znaczenie
Zetknęłam się z badaniami niemieckiej psycholożki pracy Sabine Sonnentag, która od lat bada psychologiczne odłączenie od pracy. Jej przegląd badań z 2015 r. pokazuje, że duże obciążenie pracą utrudnia odłączenie, a jego brak wiąże się z większym napięciem i ryzykiem wypalenia.
Metaanaliza z 2022 r., obejmująca prawie 100 tys. osób, wskazuje, że odłączenie zmniejsza wyczerpanie. Najbardziej zapadł mi w pamięć wniosek: osobom już wyczerpanym coraz trudniej się odłączyć, choć potrzebują tego najbardziej.
Godzina świadomego odłączenia nie zastąpi urlopu, snu ani rozmowy z przełożonym o zakresie obowiązków. Może jednak być pierwszym momentem w tygodniu, w którym głowa dostaje sygnał, że teraz nic od niej nie zależy.
U mnie sprawdzają się trzy proste zasady. Odpoczynek wpisuję do kalendarza jak spotkanie z klientem. Telefon zostawiam w innym pomieszczeniu, a nie wyciszony na stole. W niedzielę wieczorem planuję na nadchodzący tydzień jedną godzinę tylko dla siebie.
Co mogą zrobić firmy
Odpowiedzialność nie leży tylko po stronie pracownika. Jeśli szef wysyła maile o 22:00, zespół odczytuje to jako oczekiwanie, nawet gdy nikt go nie wypowiada. Firmy mogą zacząć od prostych ustaleń: kto zastępuje osobę na urlopie, kiedy wolno dzwonić i które wiadomości naprawdę wymagają odpowiedzi.
Przed świętami to szczególnie dobry moment, by pokazać, co organizacja naprawdę ceni. Jeśli ceni odpoczynek, warto, żeby było to widać także w styczniu, kiedy wracają cele i terminy. NUSA SPA przygotowuje firmowe vouchery na masaż do czterech salonów w Warszawie - każde to 60 minut bez telefonu.
Powiązane
