Ponad 5,5 tys. pacjentów czeka na opiekę długoterminową w domu. Placówki wciąż nie otrzymały zapłaty za nadwykonania
Ponad 5,5 tys. pacjentów oczekuje na pielęgniarską opiekę długoterminową w domu, podczas gdy placówki wciąż nie otrzymały zapłaty za 90 proc. nadwykonań z 2025 roku.
Ponad 5,5 tys. pacjentów oczekuje na pielęgniarską opiekę długoterminową w domu, podczas gdy placówki wciąż nie otrzymały zapłaty za 90 proc. nadwykonań z 2025 roku. Problem jest tym poważniejszy, że zapotrzebowanie na takie świadczenia rośnie, a liczba podmiotów, które je realizują, w ciągu dekady spadła o blisko 17 proc.
– Kolejki do PODD, czyli pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej – najtańszego świadczenia w opiece długoterminowej finansowanej przez NFZ – pokazują, że system nie odpowiada na rzeczywiste potrzeby osób niesamodzielnych. Za każdą osobą oczekującą stoi pacjent wymagający regularnego wsparcia oraz rodzina próbująca zapewnić mu opiekę, często ponad swoje możliwości – podkreśla Magdalena Osińska-Kurzywilk, prezeska Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym”.
Nierozliczone nadwykonania NFZ
Sytuację świadczeniodawców dodatkowo komplikuje brak rozliczenia świadczeń wykonanych ponad limity określone w kontraktach z NFZ. Jak informuje koalicja, mimo zbliżającego się końca 2026 roku nierozliczone jest ponad 90 proc. wartości nadwykonań w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej za 2025 rok. Dotychczas tylko województwo zachodniopomorskie rozliczyło nadwykonania za poprzedni rok.
Rozliczenie świadczeń już udzielonych ma znaczenie nie tylko dla podmiotów realizujących opiekę, ale przede wszystkim dla pacjentów. Jeżeli warunki finansowe udzielania świadczeń pozostają niepewne, trudniej utrzymać ich dostępność i rozwijać działalność, a tym samym obejmować opieką kolejne osoby.
Spadek liczby placówek
W ostatnich latach wydatki na pielęgniarską opiekę długoterminową domową rosły, ale nie przełożyło się to na zwiększenie liczby pacjentów objętych świadczeniami. Według raportu Ministerstwa Finansów w 2019 roku NFZ przeznaczył na tę formę opieki 394,7 mln zł, a w 2024 roku – 789,2 mln zł. Mimo niemal dwukrotnego wzrostu nominalnych nakładów liczba pacjentów spadła w tym czasie o ok. 4,4 proc.
Zmniejsza się również liczba podmiotów, które zapewniają ten rodzaj świadczeń. Według danych Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym” w 2016 roku było ich 1133, a w 2025 roku – 936, czyli o blisko 17 proc. mniej. Tymczasem wraz ze starzeniem się społeczeństwa zapotrzebowanie na takie świadczenia będzie rosło.
Reforma opieki długoterminowej
Rozwój opieki domowej i środowiskowej jest jednym z założeń reformy systemu opieki długoterminowej w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Ministerstwo Zdrowia wskazuje wśród jej celów m.in. zapewnienie stabilnego finansowania takich świadczeń, lepszą koordynację usług zdrowotnych i społecznych oraz ograniczenie rozdrobnienia systemu.
– W dokumentach strategicznych i raportach od lat wskazuje się na potrzebę rozwoju opieki domowej, lepszej koordynacji świadczeń i wspierania osób niesamodzielnych w ich własnym środowisku. Nie możemy jednak poprzestać na deklaracjach. Potrzebne są konkretne rozwiązania organizacyjne i finansowe, które pozwolą przełożyć te założenia na rzeczywistą dostępność opieki dla pacjentów – ocenia prezeska Koalicji.
Powiązane
