Słabnący złoty da wielki prezent dla rządu? Bój o wielki zysk NBP - Subiektywnie o finansach
W 2027 roku rząd może otrzymać od Narodowego Banku Polskiego kilkadziesiąt miliardów złotych zysku, generowanego przez osłabiający się złoty.
W przyszłym roku deficyt w państwowej kasie wyniesie gigantyczne 281 mld zł. Minister Finansów szuka dodatkowych pieniędzy, gdzie się da. Nałożył dodatkowy podatek na banki i na spółki paliwowe, chce podnieść podatek najzamożniejszym Polakom. Tymczasem jest źródło, z którego rząd nie spodziewa się ani grosza, a które może być dla państwowej kasy istnym eldorado.
Chodzi o zysk Narodowego Banku Polskiego. Na możliwość takiego scenariusza zwrócił uwagę Paweł Karczewski z Quercusa. W swoim wpisie na LinkedInie oszacował, że przy kursach dolara po 4 zł i euro po 4,42 zł wartość portfeli walutowych NBP byłaby o około 35-41 mld zł wyższa niż na koniec 2025 roku.
Słabnący złoty a finanse NBP
Bank centralny posiada ogromne rezerwy w zagranicznych walutach. Kiedy złoty się umacnia, wartość tych aktywów wyrażona w złotych maleje. Kiedy złoty słabnie, wartość rezerw rośnie w polskiej walucie. Wzrost wyceny portfeli walut o 35-40 mld zł nie oznacza jednak, że taka kwota pojawi się w rachunku zysków i strat.
NBP potrafił zarabiać dziesiątki miliardów złotych na zarządzaniu rezerwami walutowymi, a mimo to kończyć rok z ogromną stratą. W 2025 roku na zarządzaniu rezerwami NBP zarobił prawie 24,7 mld zł, a mimo to zakończył tenże rok stratą w wysokości 35,7 mld zł.
Informacje, które napływają z realizacji planu finansowego NBP, wskazują, że zysk jest możliwy
Warunki zysku i wpłata do budżetu
Aby NBP osiągnął zysk, kurs złotego musi pozostać w trendzie zniżkującym. Ważne będą również dochody z zagranicznych aktywów (odsetki od europejskich i amerykańskich obligacji) oraz koszty prowadzenia polityki pieniężnej. Niższe stopy procentowe pomagają, ponieważ zmniejszają oprocentowanie pieniędzy, które banki komercyjne trzymają w kasach banku centralnego.
W projekcie budżetu na 2027 rok Ministerstwo Finansów nie zaplanowało żadnej wpłaty z zysku NBP. Trudno się dziwić: po czterech latach strat byłoby ryzykowne zakładać, że bank centralny nagle zacznie zarabiać. Ale jeżeli rzeczywiście zakończy 2026 rok dodatnim wynikiem, 95% jego zysku – po ustawowym odpisie na fundusz rezerwowy – powinno trafić do budżetu państwa.
Konsekwencje dla gospodarki
Dla ministra finansów byłaby to niespodziewana premia. Dodatkowe dochody mogłyby zmniejszyć faktyczny deficyt budżetowy, a przede wszystkim ograniczyć potrzeby pożyczkowe państwa. Resort finansów mógłby wówczas emitować mniej obligacji, co mogłoby sprzyjać spadk ich rentowności.
Istnieje jednak pewien paradoks. Rząd Donalda Tuska od dawna pozostaje w konflikcie z prezesem NBP Adamem Glapińskim, a jednocześnie może otrzymać z kierowanej przez Glapińskiego instytucji nieoczekiwany zastrzyk pieniędzy. Przekazanie zysku do budżetu wynika z ustawy, a nie z politycznej decyzji władz banku centralnego.
Ostateczny wynik NBP poznamy po zamknięciu roku. To, co może być dobrą wiadomością dla ministra finansów, niekoniecznie będzie jednak dobrą wiadomością dla złotego i posiadaczy złotowych inwestycji. Osłabienie polskiej waluty mogłoby pomóc NBP osiągnąć zysk, ale jednocześnie podniosłoby koszty importu i ceny wakacji za granicą.
Powiązane
