Spotkałem Mistrza. Michał Romanowski wspomina prof. Andrzeja Szajkowskiego

W listopadzie wracamy do tych, których już z nami nie ma. Myślę wtedy o Profesorze Andrzeju Szajkowskim. Ze wzruszeniem przypominam sobie nasze rozmowy telefoniczne, gdy Pan Profesor walczył już z chorobą. Pan Profesor stał mi się bliski.

Kiedy odchodzi ktoś bliski, nagle odkrywamy, że słowa napisane kiedyś w biegu stają się pamiątkami. Zwyczajny e-mail przestaje być zwyczajny. Zostaje w nim głos człowieka. Głos Mistrza. Bardzo ciepły głos Mistrza.

N'ayez pas peur

Jeden z maili Profesora do mnie zaczyna się słowami: N'ayez pas peur, Drogi Profesorze, n'ayez pas fear! Niech Pan się nie boi. Był maj 2020 r. Byłem już wtedy jako adwokat bardzo mocno zaangażowany w obronę przed przemocą władzy sędziów Pawła Juszczyszyna i Igora Tuleyi.

Wdałem się w spór z Wydawnictwem o przyszłość tomu 16 Systemu Prawa Prywatnego. Pytałem Profesora o radę czy nie przesadzam. Odpowiadał stanowczo: „Ma Pan mandat do realizacji powierzonego Panu zadania i może go Pan realizować”.

Złotym zegarkiem nie wbija się gwoździ

Ale Profesor potrafił mnie również powstrzymywać. W lipcu 2021 r., obserwując moje zaangażowanie w obronę niezależnych sędziów i moje wypowiedzi w mediach krytykujące niszczenie rządów prawa, napisał zdanie, które do dziś słyszę: Drogi Profesorze, niech Pan nie wbija gwoździ złotym zegarkiem.

Profesor martwił się o mnie. Chyba radząc mi, abym nie bał się, bał się o mnie. Prosił, aby zostawił walkę politykom, bo oni nie tylko nie docenią mojego zaangażowania, ale wykorzystają je instrumentalnie.

Mogę być spokojny

W jednym z ostatnich maili Profesor napisał coś, co wtedy przede wszystkim mnie zawstydziło. Zapewnił mnie o swoim „stałym wielkim szacunku (i sympatii)”, a następnie napisał: „losy opracowania obu tomów 16 (A i B SPP) na co najmniej 30 lat znalazły się w najlepszych rękach w Polsce, mogę być zatem spokojny o przyszłość polskiego prawa spółek”.

Nie wiem, czy można otrzymać od swojego Mistrza większy dar. I większe zobowiązanie. Kilka dni wcześniej rozważałem rezygnację z redakcji tomu, bo nie byłem w stanie dotrzymać terminów, ponieważ byłem zajęty walką o ochronę niezawisłych sędziów.

Profesor zdecydowanie się temu sprzeciwił. Napisał, że terminy nie są najważniejsze. Najważniejsza jest treść. A później odniósł się do spraw, którym w tamtym czasie poświęcałem znaczną część życia: „Bardzo cenię Pańskie zaangażowanie w walkę o praworządność w Polsce. To jest sprawa kluczowa”.