14 lat kolonii karnej za zrobienie zdjęcia. Rosja "obsesyjnie ukrywa prawdę"

We wrześniu sąd w Jarosławiu skazał mężczyznę na 14 lat kolonii karnej za fotografowanie nagrobków żołnierzy poległych w Ukrainie. To precedensowa kara w kontekście rosnących represji w Rosji wobec osób próbujących dokumentować straty wojskowe.

W ostatnich miesiącach rosyjskie władze wielokrotnie ostrzegały, że wykonywanie takich zdjęć może skutkować surowymi wyrokami. FSB patroluje cmentarze w poszukiwaniu „winnych”, a od lata aresztowano już kilkadziesiąt osób, oskarżając je o współpracę z ukraińskim wywiadem.

Ukrywanie prawdy o stratach

Oficjalne statystyki władz w Moskwie od dawna rozmijają się z rzeczywistością. Ministerstwo obrony Rosji po raz ostatni podało liczbę zabitych we wrześniu 2022 r. (5937), a od tego czasu Kreml sukcesywnie ogranicza możliwości weryfikacji tych doniesień.

Tajemnica państwowa

W kwietniu 2024 r. przypomniano, że informacje o stratach są „tajemnicą państwową”. Rosstat zablokował dostęp do danych na temat poziomu śmiertelności, które wcześniej przez dekady służyły badaczom.

Niezależne media i aktywiści szukają alternatywnych metod. Projekt „Russia 200” (Mediazona i BBC) zweryfikował nazwiska blisko 283 tys. zabitych żołnierzy. Wywiady Wielkiej Brytanii i Holandii szacują straty na ponad pół miliona, a prezydent Ukrainy informował o 700 tys. zabitych.

Paralela do Afganistanu

Nawet najbardziej powściągliwe szacunki wskazają, że straty w Ukrainie są większe niż w wojnie w Afganistanie (1979-89). Wówczas również Kreml ukrywał prawdę o poległych, zakazując bliskim umieszczania takich informacji na nagrobkach.

Eksperci uważają, że ukrywanie strat służy rekrutacji wojskowej i demonstrowaniu siły wobec odbiorców zewnętrznych. Gdyby ludzie wiedzieli, jaki odsetek żołnierzy kontraktowych przeżywa na froncie, pozyskanie nawet 30 tys. ludzi miesięcznie byłoby niezwykle trudne - ocenił rosyjski analityk wojskowy Jan Matwiejew.