Ważny wyrok TSUE w sprawie Polski. Chodzi o przepisy wprowadzone po wybuchu wojny w Ukrainie

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że napływ uchodźców z Ukrainy po rosyjskiej agresji może stanowić przypadek siły wyższej, uzasadniający czasowe zawieszenie rozpatrywania wniosków o zezwolenie na pobyt cudzoziemców. Państwo musi jednak wykazać, że starało się naprawić sytuację, a zawieszenie obowiązywało nie dłużej niż było to konieczne.

Sąd w Gliwicach

Pytania prejudycjalne skierował do TSUE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który rozpatruje skargę obywatela państwa trzeciego. W kwietniu 2024 r. złożył on do wojewody śląskiego wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy w celu studiowania.

Mimo wniesienia ponaglenia, wojewoda nie rozpatrzył wniosku, co skutkowało zaskarżeniem bezczynności. Sąd zapytał TSUE, czy masowy napływ uchodźców może uzasadnić zawieszenie terminów.

Warunki siły wyższej

Trybunał przypomniał, że zgodnie z unijną dyrektywą z 2016 r. wnioski o zezwolenie na pobyt w celu studiów powinny być rozpatrywane w ciągu 90 dni. Termin ten może być wyjątkowo zawieszony w przypadku siły wyższej - nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności niezależnych od władz.

Krytyka przedłużenia

TSUE uznał, że masowy napływ uchodźców z Ukrainy po 24 lutego 2022 r. może być uznany za nietypową i nieprzewidywalną okoliczność. Jednak po 31 grudnia 2022 r. napływ uchodźców nie wydaje się już okolicznością nieprzewidywalną.

Trybunał wyraził wątpliwości co do przedłużenia do 30 września 2025 r. zawieszenia przepisów dotyczących możliwości skarżenia bezczynności administracji. Nie wykazano bowiem, by było ono konieczne do przezwyciężenia trudności związanych z napływem uchodźców.