Plan Balcerowicza bis, rekordowa nadwyżka handlowa Chin i żądania Merza

Kolejna agencja ratingowa, tym razem S&P, obniżyła perspektywę oceny wiarygodności kredytowej Polski ze stabilnej do negatywnej. Powodem jest pogarszająca się kondycja finansów publicznych. Ekonomiści wskazują, że deficyt finansów państwa powinien docelowo zostać obniżony do 3–4 proc. PKB, co oznaczałoby poprawę salda o około 160 mld zł.

Konsolidacja finansów

Ludwik Kotecki, członek zarządu NBP, proponuje rozłożenie konsolidacji finansów publicznych na cztery lata. Według tego podejścia deficyt byłby ograniczany maksymalnie o 0,9 pkt proc. PKB rocznie, czyli około 36 mld zł.

Jednym ze sposobów poprawy sytuacji finansów państwa mogłoby być ograniczenie części preferencji podatkowych w VAT, PIT czy CIT. Eksperci widzą jednak większe możliwości po stronie wydatków. Wśród propozycji pojawiają się między innymi zmiany w programie 800+, w tym wprowadzenie kryterium dochodowego, modyfikacja zasad waloryzacji emerytur oraz zmiany dotyczące 13. i 14. świadczenia.

Negocjacje pokojowe

W Abu Zabi zakończyły się pierwsze od lutego trójstronne, bezpośrednie negocjacje Ukrainy, Rosji i Stanów Zjednoczonych dotyczące zakończenia wojny w Ukrainie. Rozmowy miały przybliżyć strony do osiągnięcia porozumienia pokojowego.

Negocjacje były jednak trudne, między innymi ze względu na nieugiętą postawę rosyjskich wysłanników. Nie doszło do przełomu, ale członek ukraińskiego zespołu negocjacyjnego Dawyd Arachamija określił rozmowy jako „dobry impuls” do znalezienia rozwiązania jeszcze przed końcem roku.

Ukraińska delegacja apeluje o jak najszybsze ustalenie terminu kolejnej rundy negocjacji. Jednocześnie pojawiła się informacja o porozumieniu Ukrainy i Rosji w sprawie wymiany dużej liczby jeńców. To szczególnie istotne dla ukraińskich żołnierzy przebywających w rosyjskiej niewoli.

Energetyka i handel

Orlen poinformował o skorzystaniu z prawa do wypowiedzenia jednej z dwóch długoterminowych umów na dostawy LNG zawartych z QatarEnergy. Powodem jest utrzymująca się siła wyższa, która skutkuje brakiem dostaw. Biuro prasowe Orlenu podkreśliło, że koncern wypracował „bardziej atrakcyjne warunki zakupu i dostaw gazu niż na podstawie dotychczasowego kontraktu”.

W tle pozostaje sytuacja na światowym rynku ropy. Produkcja OPEC+ wzrosła w październiku do ponad 41 mln baryłek dziennie, czyli poziomu zbliżonego do tego sprzed wojny. Postępy w negocjacjach między Iranem a USA mogą dodatkowo zwiększyć podaż ropy, co – według przywoływanych ekspertów – mogłoby przełożyć się na spadek cen surowca.

Nadwyżka handlowa Chin od początku roku do końca października wyniosła już 1 bilion dolarów – wynika z danych chińskiego urzędu celnego. Tym samym Państwo Środka najprawdopodobniej odnotuje w tym roku kolejną rekordową nadwyżkę handlową. Rosnąca nadwyżka może jednocześnie zwiększać presję ze strony partnerów handlowych Chin, którzy mogą wykorzystywać rosnący bilans jako argument za wprowadzaniem kolejnych ograniczeń.