
Miały pomagać firmom w kryzysie. Dziś korzystają z nich także ci, którzy pomocy nie potrzebują - Interia Biznes
Ulga cieszy się dużym zainteresowaniem, ale budzi też kontrowersje.
Wakacje składkowe obowiązują od listopada 2024 r., a wnioski można składać za obecny rok. W ramach tej ulgi przedsiębiorcy mogą nie zapłacić składek społecznych za dany miesiąc, a są one pokrywane z budżetu państwa. Nie trzeba spełniać dodatkowych warunków – wystarczy złożyć wniosek do ZUS. Przedsiębiorca zachowuje przy tym ciągłość ubezpieczenia społecznego, a ulga nie wpływa negatywnie na przyszłe świadczenia emerytalne, bo składka jest pokrywana.
Dotychczasowe dane dotyczące wakacji składkowych wskazują na wysokie zainteresowanie tym rozwiązaniem ze strony mikroprzedsiębiorców.
Ulga dla mikrofirm
Dagmara Rybicka z Biura Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców podkreśla, że wakacje składkowe to systemowy mechanizm wyrównywania szans i regeneracji mikrobiznesu. Dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, niezależnie od poziomu generowanego dochodu, jeden miesiąc zwolnienia ze składek to odpowiednik prawa do odpoczynku lub niezbędny bufor płynnościowy.
Uniwersalność i prostota tego wsparcia w sektorze mikro jest więc jego największą wartością.
Krytyka związków
Innego zdania są organizacje reprezentujące pracowników. Sebastian Koćwin, wiceprzewodniczący OPZZ, ocenia, że takie rozwiązania są niesprawiedliwe, zwłaszcza jeśli są dostępne także dla przedsiębiorców w dobrej kondycji finansowej.
Już teraz osoby prowadzące działalność gospodarczą są beneficjentami preferencyjnego traktowania, na przykład odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne od samodzielnie zadeklarowanej podstawy.
Z perspektywy OPZZ, niebezpieczeństwem jest wzmacnianie segmentacji rynku pracy poprzez tworzenie korzystniejszych finansowo rozwiązań dla osób samozatrudnionych.
Problem fikcyjnego samozatrudnienia
Ekonomista Maciej Albinowski z Instytutu Badań Strukturalnych zwraca uwagę, że dodawanie kolejnych korzystnych ulg zachęca do fikcyjnego samozatrudnienia. Wskazuje, że wiele osób prowadzących działalność gospodarczą tak naprawdę wykonuje pracę najemną, aby uzyskać korzyści podatkowo-składkowe.
Jego zdaniem powszechne wakacje składkowe są raczej politycznym manewrem mającym zwiększyć popularność rządu wśród przedsiębiorców. Proponowałby zamienienie budżetowej dotacji na pożyczkę, czyli umożliwienie późniejszego zapłacenia składek ZUS wraz z odsetkami.
Stabilność vs. koszty
Monika Krześniak-Sajewicz z Biura Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców podkreśla, że ewentualne próby wprowadzania skomplikowanych progów dochodowych czy weryfikacji majątkowej doprowadziłyby do drastycznego wzrostu biurokracji.
Rząd na razie wprowadził niewielkie ograniczenie przywilejów dla przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem, ograniczając się jedynie do przywrócenia starego (niższego) limitu przychodów uprawniających do korzystania z tej formy opodatkowania. Na razie nie ma zapowiedzi zmiany formuły wakacji składkowych.